तज्ज्ञांच्या मते सर्वात मोठा घटक म्हणजे मध्यपूर्वेत वाढत चाललेला तणाव. अमेरिका आणि ईरान यांच्यातील संघर्ष आता पाचव्या आठवड्यात पोहोचला आहे. अशा परिस्थितीत गुंतवणूकदार सामान्यतः सुरक्षित पर्याय म्हणून सोन्याकडे वळतात. सुरुवातीला याचाच परिणाम दिसून आला आणि सोन्याची मागणी वाढली.
मात्र त्यानंतर परिस्थितीत बदल झाला. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानांनंतर युद्धविरामाच्या आशा कमी झाल्या. यामुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली, पण सोन्याच्या किमतींमध्ये अपेक्षित तेजी दिसून आली नाही. म्हणजेच तणाव कायम असला तरी सोने नेहमीप्रमाणे झपाट्याने वाढत नाही आहे.
advertisement
यामागचे एक प्रमुख कारण म्हणजे मजबूत होत असलेला डॉलर. क्रूड ऑईलच्या किमती वाढताच डॉलर मजबूत झाला. मजबूत डॉलरमुळे इतर देशांतील गुंतवणूकदारांसाठी सोने महाग होते. त्यामुळे मागणी कमी होऊन किमतींवर दबाव येतो.
दुसरा महत्त्वाचा घटक म्हणजे अमेरिकेची आर्थिक परिस्थिती. अलीकडील आकडेवारीनुसार अमेरिकन अर्थव्यवस्था अजूनही मजबूत आहे. विशेषतः रोजगाराच्या आकडेवारी अपेक्षेपेक्षा चांगल्या आल्या आहेत. त्यामुळे Federal Reserve लवकरच व्याजदर कमी करणार नाही, अशी शक्यता बळकट झाली आहे.
उच्च व्याजदर सोन्यासाठी नकारात्मक मानले जातात, कारण सोने कोणताही व्याज परतावा देत नाही. त्यामुळे गुंतवणूकदार अधिक परतावा देणाऱ्या पर्यायांकडे वळतात. यामुळेच सोने अजूनही आपल्या उच्चांकापेक्षा सुमारे 17% खाली आहे. मात्र परिस्थिती इतकी सोपी नाही. तज्ज्ञांच्या मते, सध्या सोन्याच्या किमती पूर्णपणे बातम्यांवर अवलंबून आहेत. म्हणजेच युद्धासंबंधित घडामोडी किंवा आर्थिक आकडेवारी यापैकी कोणतीही मोठी बातमी किमतींमध्ये मोठा बदल घडवू शकते.
पुढील आठवड्यात (6 एप्रिलपासून) विशेषतः अमेरिकेतील नॉन-फार्म पेरोल, ADP रोजगार डेटा आणि बेरोजगारी दर यावर बाजाराची नजर असेल. हे आकडे अपेक्षेपेक्षा वेगळे आल्यास सोन्यात मोठी वाढ किंवा अचानक घसरण दोन्ही शक्य आहेत. सध्या दिसणारी शांतता ही वरवरची आहे. प्रत्यक्षात गोल्ड मार्केटमध्ये मोठी हालचाल घडण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांसाठी हा काळ सावध राहण्याचा असून, येत्या आठवड्यात सोन्याच्या किमतींमध्ये मोठे चढ-उतार पाहायला मिळू शकतात.
