सध्याच्या परिस्थितीत सर्वात मोठा घटक म्हणजे मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता पाचव्या आठवड्यात पोहोचला आहे. अशा परिस्थितीत गुंतवणूकदार साधारणपणे सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे वळतात. सुरुवातीला सोन्याची मागणी वाढल्याचे दिसूनही आले, असे तज्ज्ञांनी सांगितले.
मात्र त्यानंतर परिस्थितीत बदल झाला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या वक्तव्यानंतर युद्धविरामाच्या शक्यता कमी झाल्या. त्यामुळे बाजारात अनिश्चितता वाढली, पण सोन्याच्या किमतींमध्ये अपेक्षित तेजी दिसली नाही. म्हणजेच तणाव असूनही सोने नेहमीप्रमाणे झेपावत नाही.
advertisement
यामागे एक मोठे कारण म्हणजे मजबूत होत असलेला डॉलर. कच्च्या तेलाच्या किंमती वाढल्यानंतर डॉलर मजबूत झाला. मजबूत डॉलरचा अर्थ असा की इतर देशांतील गुंतवणूकदारांसाठी सोने अधिक महाग होते. त्यामुळे सोन्याच्या किमतींवर दबाव निर्माण झाला आहे.
दुसरा महत्त्वाचा घटक म्हणजे अमेरिकेची आर्थिक स्थिती. अलीकडील आकडेवारीनुसार अमेरिकन अर्थव्यवस्था अजूनही मजबूत आहे. विशेषतः रोजगाराच्या आकडेवारीने अपेक्षेपेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे. त्यामुळे अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह लवकरच व्याजदरात कपात करेल, अशी शक्यता कमी झाली आहे.
उच्च व्याजदर हे सोन्यासाठी नकारात्मक मानले जातात, कारण सोन्यावर कोणताही व्याज मिळत नाही. त्यामुळे गुंतवणूकदार अधिक परतावा देणाऱ्या पर्यायांकडे वळतात. याच कारणामुळे सोने अजूनही आपल्या उच्चांकापेक्षा सुमारे 17% नी खाली आहे.
मात्र तज्ज्ञांच्या मते सध्या सोन्याचा बाजार पूर्णपणे बातम्यांवर अवलंबून झाला आहे. म्हणजेच युद्ध, आर्थिक घडामोडी किंवा कोणतीही मोठी बातमी किमतींमध्ये अचानक मोठी हालचाल घडवू शकते.
येत्या आठवड्यात (6 एप्रिलपासून) विशेषतः अमेरिकेचे नॉन-फार्म पेरोल, ADP रोजगार आकडे आणि बेरोजगारी दर यावर बाजाराचे लक्ष असेल. हे आकडे अपेक्षेपेक्षा वेगळे आल्यास सोन्याच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ किंवा घसरण दोन्ही शक्य आहेत.
सध्या दिसणारी स्थिरता ही खऱ्या परिस्थितीचे प्रतिबिंब नाही. सोन्याच्या बाजारात आतून मोठी हालचाल तयार होत आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी सतर्क राहण्याची गरज आहे, कारण येत्या आठवड्यात सोने मोठी झेप घेऊ शकते किंवा अचानक घसरणही दाखवू शकते.
