क्षमा प्रार्थना आणि मानसिक शांती
उपवास मोडल्याचे लक्षात येताच सर्वात आधी शांत व्हा आणि घाबरू नका. देवाला भाव महत्त्वाचा असतो, तुमचे मन नाही. अशा वेळी देवी दुर्गेच्या मूर्तीसमोर किंवा फोटोसमोर हात जोडून उभे राहा आणि आपली चूक प्रांजळपणे मान्य करा. "हे माता दुर्गे, नकळत माझ्याकडून ही चूक झाली आहे, कृपया मला क्षमा कर," अशी क्षमा प्रार्थना करा. शास्त्रानुसार, पश्चात्ताप हा सर्वात मोठा प्रायश्चित्त मानला जातो. यामुळे मनातील अपराधीपणाची भावना दूर होऊन सकारात्मक ऊर्जा मिळते.
advertisement
शुद्धीकरण आणि मंत्रांचा जप
चूक झाल्यानंतर पुन्हा एकदा स्नान करणे किंवा अंगावर गंगाजल शिंपडून शुद्धीकरण करणे शुभ मानले जाते. त्यानंतर देवघरात दिवा लावून 'ॐ दुं दुर्गायै नमः' किंवा 'निर्वाण मंत्राचा' 108 वेळा जप करा. जर तुमच्याकडे वेळ असेल तर 'दुर्गा सप्तशती'मधील क्षमा प्रार्थना स्तोत्राचे वाचन करा. यामुळे उपवास मोडल्यामुळे निर्माण झालेला दोष दूर होतो. आज 23 मार्च 2026 रोजी चैत्र नवरात्रीचा पाचवा दिवस असल्याने, देवीची आराधना केल्यास मन पुन्हा भक्तीत तल्लीन होईल.
दान-धर्म आणि पुण्याचे कार्य
धार्मिक ग्रंथांनुसार, कोणत्याही चुकांचे निराकरण करण्यासाठी 'दान' हा सर्वोत्तम मार्ग आहे. अनावधानाने उपवास मोडला असेल, तर एखाद्या गरजू व्यक्तीला किंवा ब्राह्मणाला धान्य, फळे किंवा काही दक्षिणा दान करा. तसेच, गाईला चारा किंवा गुळ-पोळी खायला दिल्याने मोठे दोष नष्ट होतात, अशी मान्यता आहे. हे पुण्याचे काम तुमच्याकडून झालेल्या चुकीची भरपाई करण्यास मदत करते आणि देवीची कृपा तुमच्यावर कायम राहते.
उपवास सुरू ठेवणे की सोडणे?
अनेकांना प्रश्न पडतो की एकदा काही खाल्ल्यावर उपवास सुरू ठेवावा का? शास्त्रानुसार, जर तुम्ही चुकून काही खाल्ले असेल, तर तो दिवस व्यर्थ न घालवता उर्वरित दिवस उपवास सुरू ठेवावा. पुन्हा सात्विक आहार किंवा फलाहार घेऊन तुम्ही तुमचे व्रत पूर्ण करू शकता. नियत आणि श्रद्धा शुद्ध असेल तर देवी तुमचे व्रत नक्कीच स्वीकारते. लक्षात ठेवा, उपवास हा केवळ अन्नाचा त्याग नसून तो मनावर संयम ठेवण्याचा सराव आहे, त्यामुळे निराश न होता पुढच्या दिवसांची भक्ती जोमाने करा.
टीप : (वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहेत. न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही. आपला उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे.)
