Heart Attack : हार्ट अटॅक आल्यावर काही मिनिटांत उपचार मिळाल्यास वाचू शकतो जीव; पाहा डॉक्टरांच्या 5 टिप्स

हृदयविकाराचा झटका एक धोकादायक स्थिती आहे, ज्यामध्ये बहुतेक लोक आपला जीव गमावतात. मात्र हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर रुग्णाला तातडीने वैद्यकीय मदत मिळाल्यास त्याचा जीव वाचू शकतो. हृदयविकाराच्या झटक्यानंतर लोकांनी काय करावे आणि जीव कसा वाचवता येईल, हे आपण हृदयरोगतज्ज्ञांकडून जाणून घेणार आहोत.

ग्रेटर नोएडा फोर्टिस हॉस्पिटल येथील कार्डिओलॉजी विभागातील अतिरिक्त संचालक, डॉ. विवेक टंडन यांच्या मते, हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर पहिल्या 60 मिनिटांत रुग्णाला रुग्णालयात नेल्यास त्याचा जीव वाचू शकतो. हृदयविकाराच्या झटक्यानंतरच्या 60 मिनिटांना 'गोल्डन अवर' म्हणतात. जलद उपचार सुरू करण्यासाठी ही वेळ महत्त्वाची आहे. हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर रक्ताच्या कमतरतेमुळे हृदयाचे स्नायू 80-90 मिनिटांत मरायला लागतात.

या काळात उपचार सुरू न केल्यास पुढील सहा तासांत हृदय पूर्णपणे खराब होते. यामुळे लोकांचा मृत्यू होतो. हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर जितक्या लवकर रक्तपुरवठा पूर्ववत होईल. तितके हृदय आणि इतर अवयवांना कमी नुकसान होईल. हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर रुग्णाला ताबडतोब रुग्णालयात उपचारासाठी नेले पाहिजे, परंतु हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर लगेचच रुग्णाला कार्डिओपल्मोनरी रिसुसिटेशन (सीपीआर) दिल्यास रुग्णाच्या जगण्याची शक्यता दुप्पट होते.

अशा लोकांना हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका जास्त असतो. फोर्टिस हॉस्पिटल, कार्डिओलॉजी विभाग, सहयोगी सल्लागार, डॉ. विवेक शर्मा यांच्या मते, कोरोनरी आर्टरी डिसीज (CAD) हा हृदयविकाराचा सर्वात सामान्य आजार आहे आणि त्यामुळे मृत्यूचा धोका खूप जास्त आहे. मधुमेहाच्या रुग्णांना कोरोनरी आर्टरी डिसीजचा धोका जास्त असतो. देशात झालेल्या काही अभ्यासानुसार, भारतात दर एक लाख लोकसंख्येमागे २७२ हृदयरोगी आहेत.

याहून चिंतेची बाब म्हणजे लोक कमी वयातच हृदयविकाराचे बळी ठरत आहेत. लोकांनी तंदुरुस्त राहावे, योग्य आहार घ्यावा, हलका व्यायाम करावा आणि धूम्रपान आणि मद्यपानापासून दूर राहावे हे समजून घेणे फार महत्वाचे आहे. धूम्रपान करणाऱ्या आणि मद्यपान करणाऱ्या किंवा बैठी जीवनशैली जगणाऱ्या लोकांव्यतिरिक्त दमा, क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज (सीओपीडी) आणि फुफ्फुसातील फायब्रोसिस असलेल्या लोकांना हृदयविकार होण्याची शक्यता असते.

- पोषक तत्वांनी युक्त आहार घ्या आणि जंक फूड टाळा.

- धूम्रपान, अल्कोहोल यासह कोणत्याही प्रकारचे मादक पदार्थ घेणे टाळा.

- आपल्या हृदयाची वेळोवेळी तपासणी करा.

- जर तुम्हाला मधुमेह, बीपी किंवा फुफ्फुसाचा त्रास असेल तर सावध राहा.