TRENDING:
निधीअभावी योजना रखडली
राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेअंतर्गत कृषी यांत्रिकीकरण उपअभियान तसेच राज्य पुरस्कृत कृषी यांत्रिकीकरण अभियान राबवले जाते. या योजनांमधून शेतकऱ्यांना ट्रॅक्टर, पॉवर टिलर, पेरणी यंत्र, नांगर, रोटाव्हेटर तसेच विविध स्वयंचलित कृषी उपकरणांच्या खरेदीवर अनुदान दिले जाते. मात्र, राज्य व केंद्रस्तरावरून निधी वेळेवर उपलब्ध न झाल्याने या योजनांचा वेग मंदावला आहे.
advertisement
चार हजारांहून अधिक शेतकरी अडचणीत
यवतमाळ जिल्ह्यात या योजनेसाठी पात्र ठरलेल्या सुमारे ४,२९७ शेतकऱ्यांना अद्याप पूर्वसंमती मिळालेली नाही. पूर्वसंमतीशिवाय यंत्रसामग्री खरेदी करता येत नसल्याने अनेक शेतकऱ्यांनी नियोजन करून ठेवलेली गुंतवणूक रखडली आहे. काही शेतकऱ्यांनी कर्ज काढण्याची तयारी केली होती, तर काहींनी शेतीच्या कामांसाठी यंत्रांवर अवलंबून राहण्याचा निर्णय घेतला होता. मात्र, अनुदानाची खात्री नसल्याने हे सर्व नियोजन कोलमडले आहे.
पूर्वसंमती का महत्त्वाची?
या योजनेअंतर्गत अनुदान मिळवण्यासाठी ठरावीक प्रक्रिया आहे. प्रथम अर्ज स्वीकारले जातात, त्यानंतर लॉटरी पद्धतीने लाभार्थ्यांची निवड होते. कागदपत्रांची पडताळणी झाल्यानंतर पूर्वसंमती दिली जाते. त्यानंतरच शेतकरी यंत्र खरेदी करू शकतो आणि पुढे अनुदान वितरित केले जाते. सध्या ही प्रक्रिया तिसऱ्या टप्प्यावरच अडकल्याने पुढील सर्व टप्पे थांबले आहेत.
कोणत्या यंत्रांवर मिळते अनुदान?
या योजनेत ट्रॅक्टर, पॉवर टिलर, रोटाव्हेटर, नांगर, पेरणी यंत्र, फवारणी यंत्र तसेच आधुनिक स्वयंचलित कृषी उपकरणांवर अनुदान दिले जाते. कमी वेळेत जास्त उत्पादन घेण्यासाठी आणि मजुरीचा खर्च कमी करण्यासाठी ही यंत्रे अत्यंत उपयुक्त ठरतात. मात्र, त्यांची किंमत जास्त असल्याने अनुदानाशिवाय खरेदी करणे अनेक शेतकऱ्यांना शक्य होत नाही.
सर्व प्रवर्गांतील शेतकऱ्यांना फटका
या योजनेतील अडथळ्याचा फटका सर्वच घटकांतील शेतकऱ्यांना बसला आहे. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, मागास प्रवर्ग, महिला शेतकरी तसेच अल्पभूधारक शेतकरी या सर्वांचा यात समावेश आहे. विशेषतः लहान शेतकऱ्यांसाठी ही योजना शेती टिकवण्यासाठी महत्त्वाची मानली जाते.
निर्णय राज्यस्तरावर प्रलंबित
जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या अनुदानाचा विषय राज्यस्तरावर पाठवण्यात आला असून, वरिष्ठ स्तरावरून निर्णय झाल्यानंतरच पुढील कार्यवाही होणार असल्याचे सूत्रांनी सांगितले आहे. तोपर्यंत शेतकऱ्यांना प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
शेतकऱ्यांची अपेक्षा
कृषी यांत्रिकीकरण योजना ही शेतीच्या उत्पादनक्षमतेत वाढ करणारी महत्त्वाची योजना आहे. मात्र, निधीअभावी पूर्वसंमती प्रक्रिया थांबल्याने हजारो शेतकरी अनिश्चिततेत सापडले आहेत. लवकरात लवकर निधी उपलब्ध होऊन योजना पुन्हा सुरू झाल्यास शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.