गुलजार यांनी 'मुसाफिर हूँ यारों', 'थोडा है, थोडा की जरूरी है', 'तेरे बिना जिंदगी से कोई', 'आने वाला पल', 'जिंदगी नहीं नजर तुझसे' ही गाणी गायली आहेत. ', 'मेरा कुछ सामान तुम्हे पास पडा है' पासून 'कजरारे-कजरारे, तेरे काले-काले नैना' पर्यंतची अनेक गाणी त्यांनी लिहिली आहेत. या गाण्यात अमिताभ बच्चन यांनी मुलगा अभिषेक बच्चन आणि सून ऐश्वर्या रायसोबत जबरदस्त डान्स केला होता. हे असे गाणे आहे जे लोक 20 वर्षांपासून ऐकत आहेत. पण या गाण्यात गुलजार यांनी वापरलेल्या ओळींचा खरा अर्थ काय आहे हे तुम्हाला माहीत आहे का?
advertisement
भारताचे महान गीतकार गुलजार साहब यांचे हे गाणे शंकर एहसान लॉय या त्रिकुटाने संगीतबद्ध केले आहे. या गाण्यात गुलजार यांनी असे शब्द वापरले आहेत जे खूप गोड वाटतात पण त्यांचा अर्थ फार कमी लोकांना माहित असेल.
'गाण्याचे बोल काय आहेत?
ऐसी नजर से देखा उस जालिम ने चौक पर
हमनें कलेजा रख दिया चाकू की नौक पर
बवाल हो गया…
रायता फैल गया…’
या ओळींद्वारे गुलजार साहेबांना सांगावेसे वाटते की, चौकात त्या मुलाशी अशी नजर भिडली की मुलगी पहिल्याच नजरेत प्रेमात पडली. ही गोष्ट इतकी पसरली की सर्वत्र खळबळ उडाली.
‘सुरमें से लिखे तेरे वादे, आंखों की जबानी आते हैं
मेरे रूमालों पे लब तेरे, बांध के निशानी जाते हैं’
अनेकदा शायरी आणि कवितांमध्ये हृदयाला डोळ्यांशी जोडले जाते. असे म्हटले जाते की आपले डोळे खोटं बोलू शकत नाहीत. ते नेहमी मनातील खऱ्या भावना व्यक्त करतात. सुरमें से लिखे तेरे वादे, आंखों की जबानी आते हैं - म्हणजे तुझ्या मनात काय आहे, हे तुझे डोळे सांगत आहेत. ‘मेरे रूमालों पे लब तेरे, बांध के निशानी जाते हैं’ - म्हणजे तुझ्याकडून माझ्याकडे आलेल्या रुमालावर तुझ्या ओठांच्या खुणा आणि तुझ्या अत्तराचा सुगंध आहेत, जो सांगत आहे की तुही माझ्यावर तितकंच प्रेम करतोस, जितकं मी तुझ्यावर करते.
‘आजा टूटे ना टूटे ना अंगड़ाई
हो मेरी अंगड़ाई ना टूटे तू आजा’
या ओळीतून गुलजार यांनी प्रेमात वेडी झालेल्या मुलीची गोष्ट सांगितली आहे. या ओळीत त्यांनी सांगितलं आहे, मी आपल्या प्रेमाचं एक सुंदर स्वप्न पाहतेय. मला जाग येऊन हे स्वप्न अर्धवट तुटायच्या आधी तू ये.
‘तुझसे मिलना पुरानी दिल्ली में..छोड़ आए निशानी दिल्ली में
बल्ली मारां से दरीबे तलक, तेरी मेरी कहानी दिल्ली में’
येथे गुलजार यांनी दिल्लीच्या रस्त्यांचा उल्लेख केला आहे. जुनी दिल्ली तेथील खाण्यासोबतच तेथील प्रेम कहाण्यांसाठी खूपच लोकप्रिय आहे. बल्ली मारां ते दरीबे पर्यंत, हे दिल्ली 6 चे असे रस्ते आहेत, जिथे कोणत्याही बातम्या वेगाने पसरतात. म्हणूनच पूर्ण दिल्लीत प्रसिद्ध होण्यासाठी त्यांनी बल्ली मारां से दरीबे तलक चा वापर केला आहे.
काय आहे गुलजार यांचे कनेक्शन?
गुलजार यांचे बालपणही बल्ली मारांच्या गल्ल्यांमध्ये गेले. गुलजार दिल्लीच्या या जुन्या गल्ल्या 6 मध्ये राहिले आहेत. त्यांच्या आठवणी तिथे आहेत. ‘तुझसे मिलना पुरानी दिल्ली में..छोड़ आए निशानी दिल्ली में, बल्ली मारां से दरीबे तलक, तेरी मेरी कहानी दिल्ली में’ गाण्यात दिल्लीची जडणघडण ज्या सौंदर्याने सामावून घेण्यात आली आहे ते खूपच कौतुकास्पद आहे. बल्ली मारांपासून सुरू झालेल्या या कथा अनेकदा दरीबपर्यंत पोहोचल्या. या गाण्यात बल्ली मारां ते दरिबेपर्यंतच्या रस्त्यांचा उल्लेख करून तिथल्या कथा प्रसिद्ध होत्या हेही गुलजार यांनी सिद्ध केले. बल्ली मारांपासून सुरू होणारी छाटी बारादरी, चूड़ी वालान, बड़ी बारादरी आणि किनारी बाजारची शोभा चांदणी चौकाचे सौंदर्य दहापटीने वाढवते.
कजरारे-कजरारे गाण्याचे बोल
ऐसी नज़र से देखा उस ज़ालिम ने चौक पर
हमनें कलेजा रख दिया चाकू की नौक पर
बवाल हो गया…
रायता फैल गया…
मेरा चैन वैन सब उजड़ा
ज़ालिम नज़र हटा ले
मेरा चैन वैन सब उजड़ा
ज़ालिम नज़र हटा ले
बर्बाद हो रहे हैं जी… बर्बाद हो रहे हैं जी तेरे अपने शहर वाले
मेरा चैन वैन सब उजड़ा
ज़ालिम नज़र हटा ले
बर्बाद हो रहे हैं जी तेरे अपने शहर वाले
मेरी अंगड़ाई ना टूटे तू आजा
मेरी, अंगड़ाई, ना टूटे, तू आजा…
कजरा रे… कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो मेरे नैना मेरे नैना मेरे नैना जुड़वां नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
सुरमें से लिखे तेरे वादे, आँखों की ज़बानी आते हैं
मेरे रूमालों पे लब तेरे, बांध के निशानी जाते हैं
हो तेरी बातों में किमाम की खुशबू हैं
हो तेरा आना भी गर्मियों की लू हैं
हो तेरी बातों में किमाम की खुशबू हैं
हो तेरा आना भी गर्मियों की लू हैं
आजा टूटे ना टूटे ना अंगड़ाई
हो मेरी अंगड़ाई ना टूटे तू आजा…
हो मेरी अंगड़ाई, ना टूटे, तू आजा
कजरा रे… कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो मेरे नैना मेरे नैना मेरे नैना चुपके रहना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
आँखें भी कमाल करती हैं
पर्सनल से सवाल करती हैं
पलकों को उठाती भी नहीं हूँ, परदे का ख्याल करती हैं
हो मेरा ग़म तो किसी से भी छुपता नहीं
दर्द होता है दर्द जब चुभता नहीं
हो मेरा ग़म तो किसी से भी छुपता नहीं
दर्द होता है दर्द जब चुभता नहीं
आजा टूटे ना टूटे ना अंगड़ाई
हो मेरी अंगड़ाई ना टूटे तू आजा
मेरी अंगड़ाई, ना टूटे, तू आजा…
कजरा रे… कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो तेरे नैना तेरे नैना हम पे टस्ते हे तेरे नैना
हो कजरा रे कजरा रे मेरे कारे कारे नैना
हो तुझसे मिलना पुरानी दिल्ली में
छोड़ आये निशानी दिल्ली में
पल निमाना से दरी बेतलब
तेरी मेरी कहानी दिल्ली में
काली कमाली वाले हो याद करते
तेरे काले काले नैनों की क़सम खाते हैं
तेरे काले काले नैनों के बनाये हैं रूह
तेरे काले काले नैनों को दुवाए हैं रूह
मेरी जान उदास हैं होठों पे प्यास हैं
आजा रे आजा रे आजा रे
हो तेरी बातों में किमाम की खुशबू हैं
हो तेरा आना भी गर्मियों की लू है
हो तेरी बातों में किमाम की खुशबू हैं
हो तेरा आना भी गर्मियों की लू है
हो मेरी अंगड़ाई ना टूटे तू आजा
मेरी, अंगड़ाई, ना टूटे, तू आजा…
कजरा रे… कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
हो तेरे नैना तेरे नैना तेरे नैना जुड़वां है ना
तेरे नैना तेरे नैना तेरे नैना जुड़वां नैना
हो तेरे नैना तेरे नैना तेरे नैना चुपके रहना
तेरे नैना तेरे नैना तेरे नैना चुपके रहना
हो कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे तेरे कारे कारे नैना
कारे कारे…
कारे कारे…
कारे कारे…
कारे कारे नैना
कजरा रे कजरा रे मेरे कारे कारे नैना
