टेपवर्म हा परजीवी जंत आहे, जो मानवी शरीरात पोहोचू शकतो. ते आतड्यांमध्ये दीर्घकाळ राहून मेंदूपर्यंत पोहोचू शकते. टेपवर्ममुळे अपस्माराचादेखील त्रास होऊ शकतो. आता प्रश्न असा आहे की, कोबी खाल्ल्याने टेपवर्म्स खरंच मानवी शरीरात पोहोचू शकतात का? याविषयी डॉक्टरांकडून महत्त्वाच्या गोष्टी जाणून घेऊया.
नोएडा येथील मेट्रो हॉस्पिटलचे न्यूरोलॉजिस्ट डॉ. नीरज कुमार यांच्या मते, कोबीसह कच्चे आणि घाणेरडे अन्नपदार्थ खाल्ल्याने टेपवर्म आपल्या शरीरात प्रवेश करू शकतो. टेपवर्म लोकांच्या आतड्यांमध्ये राहतो तर सिस्ट ब्लडद्वारे मेंदूपर्यंत पोहोचते. यामुळे लोकांना न्यूरोसिस्टीरकोसिस नावाचा त्रास होतो. मात्र केवळ पत्ताकोबीला यासाठी कारणीभूत धरणे चुकीचे आहे. कोणत्याही खाद्यपदार्थ किंवा पेय पदार्थांना त्याचा संसर्ग होऊ शकतो. हे सामान्यतः डुकरांमध्ये आढळते आणि त्यांच्या विष्ठेद्वारे जमिनीत पसरते. ते मातीच्या माध्यमातून भाज्या आणि इतर पदार्थांपर्यंत पोहोचू शकते. मात्र, जेव्हा कोबी किंवा इतर भाज्या पूर्णपणे स्वच्छ करून शिजवल्या जातात, तेव्हा टेपवर्म मरतो आणि ते खाल्ल्याने लोकांना कोणताही धोका नाही.
advertisement
हा कीटक जीवघेणा ठरू शकतो का?
न्यूरोलॉजिस्टच्या मते, टेपवर्म्स कधीकधी लोकांच्या शरीरात आणि मेंदूपर्यंत पोहोचतात. परंतु त्यांना याची जाणीव नसते. हळूहळू ते क्षीण होते आणि नष्ट होते किंवा कॅल्शियममध्ये बदलते. काहीवेळा लोकांमध्ये एकाधिक किंवा 100-150 ब्रेन वर्म्स असू शकतात, ज्यामुळे त्यांचा मृत्यू होऊ शकतो आणि कोमामध्ये जाण्याचा धोका असतो. त्यामुळे डोकेदुखी आणि अपस्माराचा धोका असतो. यामुळे मेंदूला सूज येऊ शकते आणि लोकांची स्थिती गंभीर होऊ शकते. मात्र, मेंदूमध्ये शेकडो वर्म्सची प्रकरणे अत्यंत दुर्मिळ आहेत. सहसा हे पाहिले जात नाही.
याबद्दल न्यूरोसर्जन काय म्हणतात?
फरिदाबादच्या सर्वोदय हॉस्पिटलचे न्यूरोसर्जन डॉ. गौरव केसरी यांच्या मते टेपवर्म सिस्ट मेंदूपर्यंत पोहोचते. जर त्याचा आकार फार मोठा नसेल आणि त्यामुळे व्यक्तीला जास्त त्रास होत नसेल तर अशा वेळी मेंदूची शस्त्रक्रिया टाळली जाते. अशा स्थितीत, टेपवर्म सिस्ट औषधांद्वारे काढून टाकले जाते. परंतु त्याचे ट्रेस शिल्लक राहतात. ज्या रुग्णांमध्ये मेंदूमध्ये मोठे टेपवर्म्स आहेत किंवा ज्यांची स्थिती गंभीर आहे. त्यांना शस्त्रक्रियेद्वारे काढून टाकले जाते. मात्र, बहुतेक प्रकरणांमध्ये शस्त्रक्रिया टाळण्यासाठी प्रयत्न केले जातात.
कोबी कशी स्वच्छ करावी?
डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, कोबी आधी नीट धुवून स्वच्छ करावी. नंतर ते चांगले शिजवले गेले पाहिजे. यानंतर कोबी खाल्ल्याने तुम्हाला टेपवर्मचा धोका होणार नाही. याबाबत सोशल मीडियावर सर्व प्रकारच्या गोष्टी बोलल्या जातात, त्यातील अनेक चुकीच्या आहेत. लोकांनी फक्त कोबीच नव्हे तर प्रत्येक खाद्यपदार्थ पूर्णपणे स्वच्छ करून शिजवून खावेत. तसेच बाहेरचे अन्न टाळावे, ज्यामुळे घाण किंवा संसर्ग होण्याचा धोका असतो. याशिवाय कोणत्याही प्रकारची समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
