TRENDING:
इराणमधून येणाऱ्या कच्च्या तेलाच्या (क्रूड ऑइल) एका जहाजाने भारतातील वडीनार (Vadinar) बंदराऐवजी चीनकडे वळवले अशा प्रकारच्या बातम्या आणि सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या पोस्ट्स वस्तुनिष्ठदृष्ट्या चुकीच्या आहेत. भारत 40 पेक्षा अधिक देशांकडून कच्चे तेल आयात करतो आणि भारतीय तेल कंपन्यांना व्यावसायिक गरजेनुसार विविध देशांमधून व विविध भौगोलिक क्षेत्रांतून तेल खरेदी करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे.
advertisement
मध्यपूर्वेतील पुरवठ्यात अडथळे निर्माण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवरही भारतीय रिफायनरी कंपन्यांनी त्यांच्या कच्च्या तेलाच्या गरजा सुरक्षित केल्या आहेत. यामध्ये इराणकडून होणाऱ्या पुरवठ्याचाही समावेश आहे. काही ठिकाणी पसरवण्यात येणाऱ्या अफवांप्रमाणे इराणकडून तेल आयातीसाठी कोणतीही पेमेंटसंबंधी अडचण निर्माण झालेली नाही.
जहाज वळवण्याच्या (वेसल डायव्हर्जन) दाव्यांकडे पाहताना तेल व्यापाराची कार्यपद्धती लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. ‘बिल ऑफ लॅडिंग’ (Bills of Lading) मध्ये नमूद केलेले गंतव्य बंदर हे अनेकदा केवळ सूचक (indicative) असते. समुद्रात असताना व्यापारातील ऑप्टिमायझेशन आणि ऑपरेशनल लवचिकतेनुसार जहाजाचे अंतिम गंतव्य बदलले जाऊ शकते. त्यामुळे अशा बदलांना चुकीच्या अर्थाने घेणे योग्य नाही.
पुन्हा एकदा स्पष्ट करण्यात येते की, येत्या काही महिन्यांसाठी भारताच्या कच्च्या तेलाच्या गरजा पूर्णपणे सुरक्षित आहेत.
एलपीजी (LPG) संदर्भातही काही दावे चुकीचे ठरत आहेत. ‘सी बर्ड’ (Sea Bird) नावाचे एलपीजी जहाज ज्यामध्ये सुमारे 44 हजार मेट्रिक टन (TMT) इराणी एलपीजी आहे ते 2 एप्रिल रोजी भारतातील मंगळुरू (Mangalore) बंदरावर दाखल झाले असून सध्या तेथे एलपीजी उतरवण्याची (discharging) प्रक्रिया सुरू आहे.