EPFO : प्रायव्हेट नोकरी करणाऱ्यांना कधी आणि कशी मिळेल लाइफटाइम पेन्शन! पाहा प्रोसेस

नवी दिल्ली : प्रायव्हेट सेक्टरमध्ये काम करणाऱ्या कोट्यवधी कर्मचाऱ्यांसाठी EPFO ची पेन्शन योजना म्हणजेच EPS खुप महत्त्वाची आहे. नोकरीदरम्यान प्रत्येक महिन्यात PF कट होतो. मात्र जास्तीत जास्त कर्मचाऱ्यांना हे कळत नाही की पेन्शन कधी मिळेल, किती मिळेल आणि कोणत्या अटींवर मिळेल.

PF बॅलेन्स पासबुकमध्ये दिसते, पेन्शनची गणना नियम आणि सूत्रांवर आधारित असते. अलिकडच्या काळात, EPFO नियम, पगार मर्यादा आणि न्यायालयाच्या आदेशांमुळे EPS समजणे आणखी कठीण झाले आहे.

EPFO पेन्शनसाठी किमान वय आणि सेवा आवश्यकता : EPS अंतर्गत मासिक पेन्शन मिळवण्यासाठी दोन आवश्यक अटी आवश्यक आहेत. पहिली म्हणजे, कर्मचाऱ्याने किमान 10 वर्षे पेन्शनयोग्य सेवा पूर्ण केलेली असावी आणि दुसरी म्हणजे, त्यांचे वय 58 वर्षे असणे आवश्यक आहे. येथे पेन्शनयोग्य सेवा म्हणजे ज्या कालावधीत नियोक्त्याने EPS मध्ये योगदान दिले आणि कर्मचाऱ्याने पैसे काढण्यासाठी नव्हे तर PF मध्ये योगदान ट्रान्सफर केले. 10 वर्षांपेक्षा कमी सेवा त्यांना आजीवन पेन्शनसाठी पात्र ठरवत नाही.

EPS मध्ये पैसा कसा जमा होतो आणि वेतन मर्यादेचा परिणाम : नियोक्त्याने केलेल्या कर्मचाऱ्याच्या पीएफ योगदानाच्या 8.33% रक्कम ईपीएसमध्ये जमा केली जाते. तसंच, हे योगदान निश्चित पगाराच्या मर्यादेवर आधारित आहे. याचा अर्थ असा की, तुमचा प्रत्यक्ष पगार कितीही जास्त असला तरी, पेन्शनची गणना एका विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त वाढत नाही. म्हणूनच जास्त पगार असलेल्यांनाही मर्यादित पेन्शन मिळते आणि ते गुंतवणुकीसारखे वाढवता येत नाही.

50 वर्षात पेन्शन घेतल्यावर काय नुकसान होते : एखादा कर्मचारी 58 वर्ष वयाच्या आधीच म्हणजेच 50 वर्षानंतर पेन्शन घेऊ इच्छित असेल. तर याला अर्ली पेन्शन मानले जाते. अशा परिस्थितीत पेन्शन रकमेत स्थायी कपात केली जाते. तसंच जर कर्मचारी 58 वर्षांनंतर पेन्शन घेणं टाळत असेल तर 60 वर्षे वाट पाहिली तर त्याला थोडी जास्त पेन्शन मिळू शकते. म्हणजेच पेन्शनचं टायमिंग तुमच्या मासिक लाभाला थेट प्रभावित करु शकते.

तुम्ही 10 वर्षापूर्वी नोकरी सोडली तर कोणते पेन्शन फायदे मिळतील? : एखाद्या कर्मचाऱ्याने EPS अंतर्गत 10 वर्षे सर्व्हिस पूर्ण करण्यापूर्वी नोकरी सोडली तर त्यांना मासिक पेन्शन मिळणार नाही. अशा परिस्थितीत, EPFO ​​एक-वेळ पैसे काढण्याची सुविधा प्रदान करते. ही रक्कम सेवा वर्षाच्या आधारे निश्चित केली जाते, जी सेवा वर्षांनी निश्चित केलेल्या घटकाने पेन्शनयोग्य पगाराचा गुणाकार करते. ही रक्कम सहसा मर्यादित असते आणि ती लाइफटाइम पेन्शनसाठी पर्याय प्रदान करत नाही.