Gold Price Prediction: १९८३ नंतरची सर्वात मोठी घसरण! सोनं-चांदीच्या दरात हाहाकार, एप्रिलमध्ये काय होणार? एक्सपर्टनं सांगितलं...

इराण-इस्रायल युद्ध सुरू असताना दुसरीकडे सोनं-चांदीच्या दरात मोठी घसरण झाली आहे. आज एमसीएक्सवर सोनं-चांदीचे दर घसरले. गेल्या आठवड्यात सोन्याच्या दरांमध्ये जवळपास ११ टक्क्यांची प्रचंड घसरण दिसून आली; १९८३ नंतरची ही सोन्याच्या दरांमधील सर्वात मोठी साप्ताहिक घसरण मानली जात आहे. सलग आठ सत्रांपासून दबावाखाली राहिले आहेत. दरम्यान, चांदीच्या दरांमध्येही सुमारे ३ टक्क्यांची घसरण झाली असून, दर ६७.५ डॉलर्स प्रति औंस या पातळीवर स्थिरावले आहेत. त्यामुळे आता एप्रिल महिन्यात सोने आणि चांदीचे दर नेमके काय असतील? दरांमध्ये आणखी घसरण होईल, की आता ते पुन्हा वधारण्याच्या स्थितीत आहेत? याकडे सगळ्यांचे लक्ष लागले आहे.

सोन्याच्या दरात कमी कालावधीत तीव्र चढ-उतार दिसण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदार सध्या कमी जोखीम घेत आहेत. इराण युद्धामुळे महागाईची टांगती तलवार आहे. त्यामुळे व्याज दर कपातीची अपेक्षा मावळली आहे. त्याचा परिणाम ग्लोबल ग्रोथवरही पडला आहे. मात्र, दीर्घकालीन टप्प्याचा विचार करता सोनं पुन्हा एकदा सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून समोर येईल, असा अंदाज वर्तवला जात आहे.

जानेवारी २०२६ मध्ये, सोन्याने ५,५९५ डॉलर्सचा विक्रमी उच्चांक गाठला होता; मात्र सध्या सोन्याचे भाव त्या पातळीपेक्षा २२ टक्क्यांनी खाली आहेत. अलीकडच्या काळात सोन्याच्या किमतींमध्ये तीव्र चढ-उतार दिसून येत आहेत आणि ही अस्थिरता एप्रिल २०२६ पर्यंत कायम राहण्याची अपेक्षा आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत, सोन्याचा भाव सध्या ४,३५० ते ४,४०० डॉलर्स प्रति औंस या दरम्यान फिरत आहे. अवघ्या काही दिवसांपूर्वीच, सोन्याचा भाव घसरून ४,०९८ डॉलर्सवर पोहोचला होता. गेल्या चार महिन्यांतील त्याची सर्वात नीचांकी पातळी होती. CNBC चे विश्लेषक सुशील केडिया यांच्या मते, सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये तेजीचा कल दिसून येऊ शकतो. सोने आणि चांदीच्या किमतींमध्ये वाढ होण्याची शक्यता आहे आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोनातून या दोन्ही मौल्यवान धातूंबाबतचा कल तेजीचाच (bullish) राहण्याची अपेक्षा आहे.

तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, एप्रिल महिनाभर सोन्याच्या किमतींमध्ये तीव्र चढ-उतार सुरूच राहतील. गुंतवणूकदार सध्या आपल्या पोर्टफोलिओमधील जोखीम कमी करत आहेत. परिणामी, किमतींमध्ये चढ-उतार होण्याची अपेक्षा आहे. सध्या सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक आर्थिक वाढीवरही परिणाम होत आहे. ही घडामोड सोन्याच्या दृष्टीने सकारात्मक मानली जात नाही. ट्रम्प प्रशासनाने इराणच्या वीज आणि ऊर्जा सुविधांवर नियोजित असलेला हल्ला पाच दिवसांसाठी पुढे ढकलण्याचा जो निर्णय घेतला, त्यामुळे तेलाच्या किमतींत थोडी घट झाली आणि सोन्याच्या बाजाराला काहीसा दिलासा मिळाला. तरीही, बाजारात अनिश्चितता मात्र कायम आहे. विशेष म्हणजे, रशिया-युक्रेन युद्धाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातही सोन्याच्या किमतींमध्ये अशाच प्रकारे मोठी वाढ झाली होती आणि त्यानंतर त्या पुन्हा खाली आल्या होत्या.

दीर्घकाळात, सोन्याचे भाव पुन्हा एकदा मजबूत होण्याची अपेक्षा आहे. 'द इकॉनॉमिक टाइम्स'च्या एका वृत्तानुसार, वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलचे वरिष्ठ रणनीतीकार जॉन रीड यांनी सांगितले की, स्टॅगफ्लेशनच्या (चलनवाढ आणि मंदी एकत्र) वातावरणात सोन्याची कामगिरी सातत्याने चांगली असते. २०२५ साठी केलेले काही व्यवहार सध्या रद्द केले जात असले तरी, स्टॅगफ्लेशनशी संबंधित व्यवहार २०२६ मध्ये सुरू होणार आहेत. जॉन मेयर (एसपी एंजल) यांनी ठामपणे सांगितले की व्यापक दृष्टिकोन मजबूत आहे. जी७ राष्ट्रांमधील अर्थसंकल्पीय तूट वाढत आहे, महागाई कायम आहे आणि मध्यवर्ती बँका त्यांच्या परकीय चलन साठ्यात सोन्याचा साठा सक्रियपणे वाढवत आहेत. शिवाय, जागतिकीकरण कमी होण्याच्या सध्याच्या प्रवृत्तीमुळे सोन्याची मागणी कायम राहण्याची अपेक्षा आहे.

भारतात, सोन्याचे दर आंतरराष्ट्रीय दर, अमेरिकन डॉलरची मजबुती आणि भारतीय रुपयाचे मूल्य यांवर अवलंबून असतात. सध्या, २४ कॅरेट सोन्याचा भाव सुमारे १४,००० रुपये प्रति ग्रॅम (साधारणपणे १,४०,००० रुपये प्रति १० ग्रॅम) इतका आहे. लग्नसराई किंवा सणासुदीच्या काळात सोन्याची मागणी वाढल्यास, त्याच्या दरांवर आणखी परिणाम होऊ शकतो. जर तुम्ही सोन्याची खरेदी अल्पकाळासाठी (short term) करणार असाल, तर सावधगिरी बाळगा. सोन्याचे दर वेगाने चढ-उतार होत असल्याने, त्यात तोटा होण्याची जोखीम असते. तथापि, दीर्घकाळासाठी (१-२ वर्षे), सोने हा गुंतवणुकीचा एक उत्कृष्ट पर्याय ठरतो. सोन्याची खरेदी 'सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) द्वारे किंवा लहान-लहान टप्प्यांत करणे अधिक शहाणपणाचे ठरेल.

स्पॉट सोन्याचे दर सुमारे २.५ टक्क्यांनी घसरून ४,३७७ डॉलर्स प्रति औंसवर आले; तथापि, इराणवरील हल्ल्याची योजना पुढे ढकलण्याबाबत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केलेल्या विधानानंतर ही घसरण काहीशी मंदावली. दुसरीकडे, सोन्याची जागतिक मागणी कमकुवत होत असल्याचे दिसून येत आहे. 'वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिल'च्या (World Gold Council) माहितीनुसार, मध्यपूर्वेत तणाव निर्माण झाल्यापासून 'गोल्ड ईटीएफ'मधून (Gold ETFs) सुमारे ७.९ अब्ज डॉलर्सचा (अंदाजे ५४.८ टन) निधी बाहेर काढला गेला आहे, ज्यामुळे एकूण साठा कमी होऊन ४,११७.९ टनांवर पोहोचला आहे.