प्राचीन काळापासून सनातन धर्मात विवाहित स्त्रिया प्रथम स्नान आणि ध्यान केल्यानंतर कपाळावर सिंदूर लावतात. सध्याच्या काळातही स्त्रिया स्नान करून ध्यान करून देवी पार्वतीला सिंदूर अर्पण करतात आणि त्यांची मागणी पूर्ण करण्याची विनंती करतात. त्रेतायुगात माता सीताही कपाळावर सिंदूर लावत असे. त्याला सिंदूर लावताना पाहून हनुमानजींनीही अंगभर सिंदूर लावला. यासाठी हनुमानजींना पूजेच्या वेळी सिंदूर नक्कीच अर्पण केला जातो. कपाळावर सिंदूर लावल्याने जगाची माता, आदिशक्ती देवी पार्वती प्रसन्न होते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. त्याच्या कृपेने सुख आणि सौभाग्य वाढते. याशिवाय पतीचेही आयुष्य जास्त होते. यासाठी विवाहित महिला लग्नानंतर दररोज कपाळावर सिंदूर लावतात.
advertisement
तज्ज्ञांच्या मते, कपाळावर सिंदूर लावल्याने मन शांत राहते. याशिवाय उच्च रक्तदाबही नियंत्रणात राहतो. सिंदूरमध्ये बुध धातू आढळतो. या धातूच्या अतिरेकाने चेहऱ्यावर सुरकुत्या पडत नाहीत. त्याच वेळी, स्त्रिया देखील त्यांच्या कपाळावर सिंदूर लावतात आणि वाईट दृष्टी आणि वाईट शक्तींना दूर ठेवतात.
एका पौराणिक कथेनुसार, एकदा माता सीता भांगात सिंदूर भरत असताना हनुमानजी तेथे आले आणि त्यांनी विचारले की हा लाल रंग आपल्या भांगात का भरत आहे? यावर सीताने उत्तर दिले की, माझ्या भांगात हे सिंदूर पाहून श्रीराम खूप आनंदित आहेत, म्हणून मी ते माझ्या भांगेत सजवते. तेव्हा हनुमानजींनी विचार केला की, सीतामातेच्या भांगेमध्ये थोडेसे सिंदूर पाहून प्रभू राम इतके प्रसन्न होतात, तर ते संपूर्ण अंगावर सिंदूर पाहून किती आनंद होतील. यानंतर हनुमानने अंगभर सिंदूर लावला आणि तो मेळाव्यात जातो. हे दृश्य पाहून सगळे हसतात, पण भगवान श्रीराम खूप खुश होतात. तेव्हापासून हनुमानजींना सिंदूर लावण्याची परंपरा सुरू असल्याचे मानले जाते.
सनातन धर्मात विवाहित स्त्रिया भांगेत सिंदूर भरतात, कारण ते लग्नाचे प्रतिक मानले जाते. सिंदूर लावण्यामागे अनेक धार्मिक आणि वैज्ञानिक कारणे दिली आहेत: 1. सिंदूर लावल्याने माता पार्वती प्रसन्न होते आणि त्यांच्या कृपेने सुख-समृद्धी मिळते. 2. सिंदूर लावल्याने पतीचे आयुष्य वाढते. 3. सिंदूर लावल्याने मन शांत राहते आणि उच्च रक्तदाबही नियंत्रित राहतो. 4. सिंदूरमध्ये पारा धातू देखील असतो, ज्यामुळे चेहऱ्यावरील सुरकुत्या थांबतात. 5. सिंदूर लावल्याने वाईट नजर टाळता येते. 6. असे मानले जाते की सिंदूर लावल्याने तणाव दूर होतो. 7. लग्नाच्या वेळी वर आपल्या वधूला पहिल्यांदा सिंदूर लावतो.
