ट्रम्प यांच्या वक्तव्यावर इराणची पहिली प्रतिक्रिया, चर्चेमागचे धक्कादायक गणित सांगितले; अमेरिकेच्या अध्यक्षांचे तोंड पुन्हा रंगवले

यानंतर इराणकडून प्रतिक्रिया येणे अपेक्षित होते. सर्वप्रथम इराणच्या राष्ट्रीय सुरक्षा आणि परराष्ट्र धोरण आयोगाचे प्रवक्ते Ebrahim Rezaei यांनी प्रतिक्रिया देत म्हटले की युद्ध सुरूच आहे आणि ही ‘शैतान’साठी आणखी एक पराभव आहे. त्यांनी दावा केला की ट्रंप आणि अमेरिका पुन्हा एकदा हरले आहेत.

यानंतर इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले की वॉशिंग्टनसोबत कोणत्याही प्रकारची थेट किंवा अप्रत्यक्ष चर्चा सुरू नाही. त्यांनी हेही सांगितले की ट्रम्प यांचे असे विधान हे फक्त वेळ काढण्यासाठी असून ही एक प्रकारची ‘मनोवैज्ञानिक युद्धनीती’ आहे.

advertisement

‘पावर प्लांट आमचे लक्ष्य होते, ते घाबरले’

इराणच्या लष्करी संघटना Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) यावर प्रतिक्रिया देत सांगितले की अमेरिका आणि इराणमध्ये कोणतीही चर्चा सुरू नाही. त्यांनी पुढे असेही म्हटले की जेव्हा अमेरिकेला कळले की इराणचे लक्ष्य संपूर्ण पश्चिम आशियातील वीज प्रकल्प असू शकतात, तेव्हा त्यांनी आपली भूमिका बदलली आणि मागे हटले.

यापूर्वी खाडी देशांनीही अमेरिकेला इशारा दिला होता की पावर प्लांट्सवर हल्ला केल्यास सहयोगी देशांसाठी मोठी अडचण निर्माण होऊ शकते. इराणच्या कठोर लष्करी इशाऱ्यांनंतर ट्रंप यांनी ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर हल्ल्याचा निर्णय मागे घेतल्याचे मानले जात आहे.

‘ट्रम्प स्वतःच्या फायद्यासाठी वक्तव्य करत आहेत’

इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आरोप केला आहे की ट्रंप यांची विधाने ही आर्थिक बाजारातील दबाव आणि अमेरिकेसह पाश्चिमात्य देशांच्या बाँड मार्केटशी संबंधित जोखमींमुळे केली जात आहेत. इराणच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने Tasnim News Agency ला सांगितले की अशा मनोवैज्ञानिक युद्धामुळे ना Strait of Hormuz मधील परिस्थिती पूर्ववत होईल, ना ऊर्जा बाजार स्थिर होईल.

इराणी बाजूने असेही म्हटले जात आहे की ट्रम्प फक्त त्यांच्या 48 तासांच्या अल्टिमेटमला 5 दिवसांपर्यंत वाढवत आहेत. ते हल्ल्यासाठी वेळ घेत आहेत, तर इराणची भूमिका स्पष्ट आहे की त्यांनी युद्ध सुरू केले नाही आणि ते स्वतःचे संरक्षण करणारच.

ट्रम्प सीजफायरचा मार्ग शोधत आहेत?

युद्ध सुरू झाल्यापासून काही मध्यस्थांमार्फत तेहरानला संदेश पाठवले गेले आहेत. मात्र इराणकडून स्पष्ट उत्तर देण्यात आले आहे की ते स्वतःच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक ती ताकद मिळेपर्यंत प्रत्युत्तर देत राहतील.

अमेरिकेने अनेकदा इराणसोबत चर्चेचे दावे केले असले तरी इराणने कोणत्याही समझोत्यास नकार दिला आहे. कारण त्यांच्या मते युद्ध त्यांनी सुरू केलेले नाही. तसेच अमेरिकेने इराणमधील अनेक अधिकृत व्यक्तींना लक्ष्य केल्याने संवादासाठी योग्य व्यक्तीच उरलेली नाही, असा प्रश्नही उपस्थित केला जात आहे.

ट्रम्प आता असे सांगण्याचा प्रयत्न करत आहेत की परिस्थिती पूर्णपणे बदलली असून सत्तेच्या समीकरणातही बदल झाले आहेत. त्यामुळे ते हे युद्ध संपवण्याचा मार्ग शोधत आहेत का? असा सवालही उपस्थित होत आहे. कारण सध्याची परिस्थिती गुंतागुंतीची बनली आहे.