भारतीय राखाडी मुंगूस, सुमारे 3 फूट लांब, आकाराने जगातील सर्व मुंगूसांपेक्षा मोठा आहे. त्याला मोठा जंगली मुंगूस असेही म्हणतात. म्हणून त्याला पाहून कोब्राही पळून जातो.
मुंगूस हा वाऱ्याच्या वेगाने सापावर उडी मारतो आणि स्वत:ला खूप चांगले वाचवतो. असे वारंवार करून तो सापाला आपल्यावर हल्ला करण्यास भाग पाडतो आणि त्याला थकवतो. काही वेळा तो थेट सापाचे डोके पकडून त्याला चावतो आणि सापाला संपवतो.
advertisement
असे मानले जाते की मुंगूसवरील विषाचा सहसा किरकोळ चाव्याव्दारे परिणाम होत नाही, परंतु कोब्रा पुन्हा पुन्हा चावला तर त्यामुळे मात्र मुंगसाला जिवाचा धोका उद्भवतो, परंतु हे फार क्वचितच घडते, कारण मुंगूस इतका चपळ आहे की साप त्याला सतत दंश करु शकत नाही.
कोब्राशी लढताना, मुंगूस त्याची फर फुगवतो आणि आकाराने दुप्पट दिसतो, ज्यामुळे कोब्राला त्याच्यावर हल्ला करणे कठीण होते. असे म्हटले पाहिजे की तो एक निर्भय शिकारी आणि हल्लेखोर आहे, जो आपल्या शिकारावर झपाटतो आणि त्याचे डोके चावतो. तो कधीही मागून हल्ला करत नाही, तो समोरूनच हल्ला करतो.
तो आपल्या भक्ष्याचा पाठलाग करतो आणि जेव्हा तो जवळ येतो तेव्हा त्याच्यावर हल्ला करतो. जर तो सापाचा पाठलाग करत असेल तर तो त्याच्या छिद्रापर्यंत त्याचा पाठलाग करतो, भोकात तो त्याला बाहेर काढू शकतो. समोरचे मोठे पंजे यासाठी त्याला मदत करतात.
मुंगूसावर सापाच्या विषाचा कोणताही परिणाम होत नाही, कारण असे मानले जाते. त्यांच्या शरीरात अशा अनेक गोष्टी असतात ज्या त्यांना कोब्रा चावल्यावर वाचवतात. मुंगूसमध्ये एसिटाइलकोलीन रिसेप्टर्स नावाची यंत्रणा असते, त्यामुळे ते सापाच्या विषाशी टक्कर घेते आणि शरीरात प्रवेश करण्यापासून रोखते, तसेच, मुंगूस एक ग्लायकोप्रोटीन तयार करतो, जो कोब्राच्या विषामध्ये असलेल्या प्रथिनाशी जोडतो आणि विष मोठ्या प्रमाणात शोषले जाते. त्यांना इजाही करत नाही. त्यांची चपळता त्यांना चावण्यापासूनही वाचवते.
