उत्पादन आणि कालावधी
कलिंगड लागवडीसाठी जमिनीची खोल नांगरणी, भरपूर सेंद्रिय खतांचा वापर, प्लास्टिक मल्चिंग आणि ठिबक सिंचन (ड्रिप) यांचा योग्य संगम महत्त्वाचा ठरतो. या सुधारित पद्धतींचा अवलंब केल्यास एकरी सरासरी ८० ते १०० क्विंटल उत्पादन मिळू शकते. उत्तम व्यवस्थापन, संतुलित खत व्यवस्थापन आणि रोगनियंत्रण योग्य पद्धतीने केल्यास उत्पादन ११० ते १२५ क्विंटलपर्यंतही जाऊ शकते. लागवडीनंतर साधारण ८० ते ९० दिवसांत फळधारणा होऊन पीक बाजारात विक्रीसाठी तयार होते.
advertisement
एकरी खर्चाचा अंदाज
हिवाळी कलिंगडासाठी एकरी खर्च साधारण ३५ ते ५० हजार रुपयांच्या दरम्यान येतो. रोपे किंवा बियाणांसाठी सुमारे ५ ते १० हजार रुपये खर्च येतो. प्लास्टिक मल्चिंग व बेड तयार करण्यासाठी १० ते १२ हजार रुपये लागतात. खत व कीडनाशकांसाठी ८ ते १० हजार, तर सिंचन व्यवस्था आणि मजुरीसाठी ८ ते १० हजार रुपयांचा खर्च होतो. हवामान, मजुरीचे दर आणि तंत्रज्ञानाच्या वापरानुसार हा खर्च कमी-जास्त होऊ शकतो.
संभाव्य उत्पन्न आणि नफा
हिवाळ्यात कलिंगडाला बाजारात २५ ते ३५ रुपये प्रति किलो दर मिळतो. काही काळात मागणी वाढल्यास दर ४० रुपयांपर्यंतही पोहोचतात. उदाहरणार्थ, एकरी ९० क्विंटल म्हणजेच ९ हजार किलो उत्पादन आणि सरासरी ३० रुपये दर गृहित धरल्यास एकूण उत्पन्न सुमारे २ लाख ७० हजार रुपये होते. खर्च वजा केल्यानंतर निव्वळ नफा अंदाजे २ लाख २० ते २ लाख ३० हजार रुपयांपर्यंत राहू शकतो. उत्पादन १०० क्विंटलपेक्षा जास्त आणि दर ३५ ते ४० रुपये मिळाल्यास नफा ३ ते ३.५ लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो.
सुधारित वाण आणि तंत्रज्ञानाचा फायदा
‘सुगर बेबी’, ‘अरुण’, ‘के-३८८’, ‘ब्लॅक डायमंड’ यांसारख्या सुधारित वाणांना बाजारात चांगली मागणी आहे. प्लास्टिक मल्चिंगमुळे जमिनीतील ओलावा टिकून राहतो, तण नियंत्रण होते आणि फळांची वाढ वेगवान होते. ठिबक सिंचनामुळे पाण्याची सुमारे ४० टक्क्यांपर्यंत बचत होते आणि झाडांना आवश्यक तेवढेच पाणी दिल्याने फळांची गुणवत्ता सुधारते. जैविक कीडनियंत्रण आणि वेळेवर फवारणीमुळे रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होऊन उत्पादनावर सकारात्मक परिणाम होतो.
थेट विक्रीमुळे वाढीव फायदा
अनेक भागांत घाऊक व्यापारी आणि फळ विक्रेते थेट शेतातूनच कलिंगड खरेदी करतात. त्यामुळे वाहतूक, बाजार शुल्क आणि दलालीचा खर्च कमी होऊन शेतकऱ्यांना अधिक नफा मिळतो. एकूणच, योग्य नियोजन आणि तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास हिवाळी कलिंगड शेती ही कमी कालावधीत जास्त उत्पन्न देणारी फायदेशीर शेती ठरू शकते.
