TRENDING:
मुंबई : शेतीत पारंपरिक पिकांबरोबरच उच्च मूल्याची भाजीपिके घेतल्यास शेतकऱ्यांचे उत्पन्न मोठ्या प्रमाणात वाढू शकते. सध्या आरोग्याबाबत वाढलेल्या जागरूकतेमुळे ब्रोकोलीला (Broccoli) बाजारात मोठी मागणी आहे. हॉटेल, मॉल, सुपरमार्केट, तसेच शहरांतील आरोग्यविषयक आहार घेणाऱ्या ग्राहकांमध्ये ब्रोकोलीचा वापर वाढत आहे. त्यामुळे योग्य नियोजन केल्यास ब्रोकोली पिकाच्या शेतीतून शेतकऱ्यांना लाखो रुपयांचे उत्पन्न मिळवता येऊ शकते.
advertisement
ब्रोकोली पिकासाठी हवामान आणि जमीन
ब्रोकोली हे थंड हवामानात वाढणारे पीक आहे. १५ ते २५ अंश सेल्सिअस तापमान या पिकासाठी योग्य मानले जाते. अतिउष्ण किंवा अति थंड हवामानात उत्पादनावर परिणाम होतो. मध्यम ते भारी, सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध आणि पाण्याचा निचरा होणारी जमीन ब्रोकोलीसाठी उत्तम ठरते. जमिनीचा सामू (pH) ६ ते ७ दरम्यान असावा.
लागवड पद्धत
ब्रोकोलीची लागवड प्रामुख्याने रोपांद्वारे केली जाते. नर्सरीत २५ ते ३० दिवसांत रोपे तयार होतात. एकरी साधारण ६ ते ७ हजार रोपांची लागवड करता येते. दोन ओळींतील अंतर ४५ ते ६० सेंमी आणि दोन रोपांतील अंतर ४५ सेंमी ठेवले जाते. योग्य अंतरामुळे झाडांची वाढ चांगली होते आणि उत्पादन वाढते.
एकरी खर्च किती येतो?
ब्रोकोली लागवडीसाठी एकरी खर्च साधारण ५० हजार ते ७० हजार रुपयांपर्यंत येतो. यामध्ये रोपे किंवा बियाणे, मशागत, खत व सेंद्रिय खत, कीड-रोग नियंत्रण, पाणी व्यवस्थापन आणि मजुरीचा समावेश असतो. ठिबक सिंचन असल्यास पाण्याचा खर्च कमी होतो आणि उत्पादन वाढते.
उत्पादन आणि उत्पन्न
ब्रोकोली पिकातून एकरी सरासरी ६ ते ८ टन उत्पादन मिळू शकते. बाजारात ब्रोकोलीचा दर हंगामानुसार ३० ते ६० रुपये प्रति किलो दरम्यान असतो. जर सरासरी ७ टन उत्पादन आणि ४० रुपये प्रतिकिलो दर गृहीत धरला, तर एकरी सुमारे ४ लाख ८० हजार रुपयांचे एकूण उत्पन्न मिळू शकते. खर्च वजा करता शेतकऱ्याला एकरी ३ लाख रुपयांपर्यंत निव्वळ नफा मिळण्याची शक्यता असते.
बाजारपेठ आणि विक्री
ब्रोकोली ही पटकन खराब होणारी भाजी असल्याने काढणी, पॅकिंग आणि वाहतूक याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. थेट हॉटेल, रेस्टॉरंट, सुपरमार्केट, तसेच शहरांतील भाजी बाजारात विक्री केल्यास चांगला दर मिळतो. काही शेतकरी करार शेतीच्या माध्यमातूनही ब्रोकोलीची विक्री करत आहेत.