अलीकडेच प्रसिद्ध झालेल्या मॅकॅफी (McAfee) 2026 च्या रिपोर्टनुसार, भारतात ऑनलाईन जोडीदार शोधणाऱ्यांपैकी 33% लोक 'कॅटफिशिंग'चे बळी ठरले आहेत. कॅटफिशिंग म्हणजे एखाद्या व्यक्तीने दुसऱ्याचा फोटो किंवा खोटी माहिती वापरून बनवलेले बनावट प्रोफाईल. स्कॅमर्स अशा प्रोफाईलच्या माध्यमातून तुमची भावनिक आणि आर्थिक फसवणूक करतात.
जर तुम्हीही लग्नासाठी ऑनलाईन जोडीदार शोधत असाल, तर स्वतःला सुरक्षित ठेवण्यासाठी खालील 5 टिप्स नक्की फॉलो करा:
advertisement
1. प्रोफाईल फोटोची 'बारीक' नजरेने तपासणी करा
स्कॅमर्स सहसा इंटरनेटवरून डाऊनलोड केलेले चांगले/सुंदर फोटो किंवा AI-जनरेटेड फोटो वापरतात. मॅकॅफीच्या रिसर्चनुसार, 75% भारतीयांना असे प्रोफाईल्स आढळले आहेत जे दिसायला खूपच 'परफेक्ट' असतात. जर फोटो खूपच व्यावसायिक (Professional) वाटत असेल किंवा फक्त एकच फोटो असेल, तर सावध व्हा. गुगलवर 'Reverse Image Search' करून तो फोटो इतर कुठे वापरला आहे का, हे नक्की तपासा.
2. घाईघाईने निर्णय घेणाऱ्यांपासून लांब राहा
कॅटफिशिंग करणारे लोक खूप लवकर भावनिक जवळीक साधण्याचा प्रयत्न करतात. ते तुम्हाला सांगतील की "मला पहिल्या नजरेतच प्रेम झालंय" किंवा "आपण लवकर लग्न करूया". यामागे तुमचा विश्वास संपादन करून नंतर पैशांची मागणी करण्याचा उद्देश असतो.
टीप: जो जोडीदार स्वतःबद्दल माहिती देण्यापेक्षा तुमच्या वैयक्तिक आणि आर्थिक माहितीबद्दल जास्त विचारतो, त्याच्यावर संशय घेण्यास वाव आहे.
3. व्हिडिओ कॉलची 'चाचणी' घ्या
स्कॅमर्स नेहमी कॅमेऱ्यासमोर येण्यास टाळाटाळ करतात. ते "कॅमेरा खराब आहे", "मी सध्या अशा ठिकाणी आहे जिथे नेटवर्क नाही" किंवा "मला लाज वाटते" अशी कारणे देतात.
टीप: जोपर्यंत तुम्ही त्या व्यक्तीशी प्रत्यक्ष व्हिडिओ कॉलवर बोलत नाही, तोपर्यंत त्यांच्यावर पूर्ण विश्वास ठेवू नका. व्हिडिओ कॉल दरम्यान त्यांना काही विशिष्ट हालचाली करायला सांगा (उदा. हात हलवणे), जेणेकरून ते 'डीपफेक' (Deepfake) तंत्रज्ञान वापरत नाहीत याची खात्री होईल.
4. पैशांची मागणी: रेड फ्लॅग ओळखा
हा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे. लग्नाच्या गप्पा मारता मारता अचानक "आईची तब्येत खराब आहे", "अपघात झालाय" किंवा "व्यवसायात नुकसान झालंय" असं सांगून पैशांची मदत मागितली जाते. भारतात 1 पैकी 7 व्यक्तींनी अशा रोमान्स स्कॅममध्ये पैसे गमावले आहेत.
टीप: तुम्ही प्रत्यक्ष न भेटलेल्या कोणत्याही व्यक्तीला कधीही पैसे, गिफ्ट कार्ड्स किंवा बँक डिटेल्स शेअर करू नका. 'इमर्जन्सी' हे स्कॅमर्सचे सर्वात मोठे हत्यार असते.
5. सोशल मीडिया आणि बॅकग्राउंड व्हेरिफिकेशन
मॅट्रिमोनियल साईटवर दिलेल्या माहितीची पडताळणी करण्यासाठी त्यांचे फेसबुक, इंस्टाग्राम किंवा लिंक्डइन प्रोफाईल तपासा. जर त्यांचे सोशल मीडिया प्रोफाईल अगदी अलीकडे तयार केलेले असेल किंवा तिथे खूप कमी मित्र असतील, तर ते बनावट असण्याची शक्यता जास्त असते.
शक्य असल्यास, त्या व्यक्तीच्या कामाच्या ठिकाणाबद्दल किंवा राहत्या ठिकाणाबद्दल जुजबी माहिती काढून खात्री करा.
लग्नाचा निर्णय हा आयुष्यातील सर्वात मोठा निर्णय असतो. त्यामुळे घाई करण्यापेक्षा 'सुरक्षा' महत्त्वाची आहे. लक्षात ठेवा, जो खरंच तुमचा विचार करत असेल, तो तुमच्या सुरक्षिततेच्या प्रश्नांचा राग मानणार नाही. सावध राहा आणि सुरक्षितपणे आपल्या आयुष्याचा जोडीदार शोधा.
