बर्फाने झाकलेला हा आर्क्टिक बेटांचा समूह एखाद्या सायन्स-फिक्शन चित्रपटासारखा वाटतो, पण इथे सुमारे 2500 ते 3000 लोक प्रत्यक्षात राहतात आणि काम करतात. सर्वात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे हे जगातील एकमेव असे व्हिसा-फ्री क्षेत्र आहे, जिथे कोणतीही व्यक्ती व्हिसाशिवाय येऊन राहू आणि काम करू शकते, फक्त अट इतकीच की तिने स्वतःचा खर्च स्वतः उचलावा.
advertisement
स्वालबार्डमध्ये मरणे बेकायदेशीर आहे आणि यामागचे कारणही तितकेच वेगळे आहे. येथील जमीन कायम गोठलेली असते, ज्याला परमाफ़्रॉस्ट असे म्हणतात. अशा परिस्थितीत पुरलेले मृतदेह कुजत नाहीत, त्यामुळे याआधी गंभीर आरोग्य समस्या निर्माण झाल्या होत्या. याच कारणामुळे येथे अंत्यसंस्कारांवर बंदी घालण्यात आली आहे. जर एखादी व्यक्ती गंभीर आजारी पडली किंवा खूप वृद्ध झाली, तर तिला अनिवार्यपणे नॉर्वेला पाठवले जाते. त्यामुळेच येथे ना रिटायरमेंट होम आहेत, ना वृद्धांसाठी कोणतीही विशेष व्यवस्था. हा परिसर केवळ तरुण, कामकाजी आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्षम लोकांसाठीच योग्य मानला जातो.
येथील जीवनाचे नियम उर्वरित जगापेक्षा पूर्णपणे वेगळे आहेत. स्वालबार्डमध्ये मांजरींवर पूर्ण बंदी आहे. कारण त्या येथील नाजूक आर्क्टिक पक्षी प्रजातींसाठी धोकादायक ठरू शकतात. दुसरीकडे, येथे माणसांपेक्षा ध्रुवीय अस्वलांची संख्या जास्त आहे. त्यामुळे शहराच्या हद्दीबाहेर जाताना लोकांना बंदूक बाळगणे आवश्यक असते, जेणेकरून आपत्कालीन परिस्थितीत अस्वलांपासून स्वतःचे संरक्षण करता येईल. येथे गुन्हेगारीचे प्रमाण इतके कमी आहे की लोक घरांचे दरवाजेही कुलूप न लावता उघडे ठेवतात आणि सायकली रस्त्यावर तशाच सोडून देतात. येथे विश्वास आणि शिस्त हे जीवनाचा अविभाज्य भाग आहेत.
स्वालबार्डची आणखी एक खास ओळख म्हणजे येथील नैसर्गिक चक्र. वर्षातील अनेक महिने येथे पूर्ण अंधार असतो, ज्याला पोलर नाईट म्हणतात, तर उन्हाळ्यात सूर्य महिनोनमहिने मावळतच नाही. याच बर्फाळ जमिनीखाली जगातील सर्वात सुरक्षित बीज भंडार उभारले आहे, ज्याला “डूम्सडे व्हॉल्ट” असेही म्हटले जाते. हा व्हॉल्ट नैसर्गिक आपत्ती, युद्ध आणि हवामान संकटांपासून सुरक्षित ठेवण्यात आला आहे, जेणेकरून भविष्यात मानवतेसाठी पिकांचे संरक्षण करता येईल. एकूणच स्वालबार्ड हे केवळ एक ठिकाण नसून मानवी जीवन, निसर्ग आणि नियम यांच्यातील समतोलाचा एक अनोखा प्रयोग आहे, जो त्याला जगातील सर्वात गूढ आणि खास ठिकाणांपैकी एक बनवतो.
Disclaimer : या बातमीत दिलेली माहिती आणि सल्ला तज्ञांशी झालेल्या संभाषणांवर आधारित आहे. ही सामान्य माहिती आहे, वैयक्तिक सल्ला नाही. म्हणून कोणत्याही सल्ल्याचे अनुसरण करताना तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा. कोणतेही नुकसान झाल्यास त्यासाठी न्यूज-18 जबाबदार राहणार नाही.
