डासांमुळे होणाऱ्या अनेक गंभीर आजारांपैकी एक म्हणजे चिकुनगुनिया, ज्यामधे अनेकदा अचानक तीव्र ताप आणि असह्य सांधेदुखी होते. बरेच जण याला एक सामान्य विषाणूजन्य ताप समजून दुर्लक्ष करतात, पण असं करणं जीवघेणं ठरू शकतं.
advertisement
हा आजार डासांच्या चाव्यामुळे पसरतो आणि त्याची लक्षणं तीन ते सात दिवसांत दिसतात. चिकुनगुनियाचं लवकर निदान करून योग्य उपचार केले नाहीत, तर त्यामुळे दीर्घकाळ अशक्तपणा येऊ शकतो. म्हणून, त्याची लक्षणं समजून घेणं आणि खबरदारी घेणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.
अचानक येणारा तीव्र ताप
दोन्ही बाजूंच्या सांध्यांमधे तीव्र वेदना होणं आणि ताठरपणा येणं.
शारीरिक अशक्तपणा आणि थकवा जाणवणं.
डोकेदुखी, मळमळ आणि उलट्या होणं.
त्वचेवर पुरळ येणं.
तोंडात वाईट चव येणं अशी लक्षणं दिसू शकतात.
महत्त्वाची बाब म्हणजे यामुळे होणारी सांधेदुखी दीर्घकाळ म्हणजे काहीवेळा काही महिन्यांपर्यंत टिकू शकते.
सर्वात जास्त धोका कोणाला आहे?
नवजात बालकं
पासष्ट वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक
मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा हृदयरोग असलेले लोक
या लोकांना लक्षणं दिसली, तर त्यांनी ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
कधी सावध राहिलं पाहिजे?
ही गंभीर लक्षण दिसली तर, विलंब करू नका:
सतत उलट्या किंवा जुलाब होणं
चक्कर वाढणं आणि अशक्तपणा येणं
रक्ताशी संबंधित समस्या
प्रतिबंध हाच सर्वोत्तम उपाय हे आपण जाणून असतो. यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा.
घरात पाणी साचू देऊ नका.
मच्छरदाणीचा वापर करा.
पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला.
डास प्रतिबंधक क्रीम किंवा तेल लावा.
कडुलिंब, लेमनग्रास आणि दालचिनीच्या तेलाचा वापर करा.
आहार आणि घरगुती उपाय:
हलके, गरम आणि पौष्टिक पदार्थ खा.
अति तळलेले आणि थंड पदार्थ खाणं टाळा.
भरपूर पाणी प्या आणि विश्रांती घ्या.
गुळवेल, तुळस आणि कोथिंबीर यांसारखे आयुर्वेदिक उपाय फायदेशीर मानले जातात. अमृतारिष्ट, संजीवनी वटी आणि योगराज गुग्गुळ यांसारखी औषधं डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार घेऊ शकता.
उपचार :
बहुतेक रुग्ण एका आठवड्यात बरे होतात, पण सांधेदुखी कायम राहू शकते.
हलका व्यायाम आणि मालिश उपयुक्त ठरू शकतं.
खूप कामं करणं टाळा आणि विश्रांती घ्या.
चिकुनगुनिया हा एक सामान्य ताप नाही. त्याची लक्षणं ओळखणं आणि वेळेवर उपचार घेणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. थोडी सावधगिरी बाळगून आणि योग्य काळजी घेतली तर तुम्ही स्वतःला आणि तुमच्या कुटुंबाला या आजारापासून वाचवू शकता.
