TRENDING:
ही कथा व्हेनेझुएलापासून सुरू होते. दक्षिण अमेरिकेतील हा देश प्रचंड तेलसाठ्यांसाठी जगभर ओळखला जातो. मात्र तेलाबरोबरच येथे सोने आणि इतर अनेक महत्त्वाच्या खनिजांचीही मोठी संपत्ती आहे. अलीकडेच अमेरिकेचे इंटीरियर सेक्रेटरी डग बर्गम यांनी व्हेनेझुएलाला भेट दिली होती. या दौऱ्यानंतर काही काळातच एक महत्त्वाची बातमी समोर आली. एका मुलाखतीत त्यांनी सांगितले की सुमारे 100 मिलियन डॉलर किमतीचे व्हेनेझुएलाचे सोने अमेरिकेत पोहोचले आहे.
advertisement
हा व्यवहार केवळ व्यापार म्हणून पाहिला जात नाही. अनेक तज्ज्ञांच्या मते हा अमेरिकेच्या दीर्घकालीन धोरणाचा भाग असू शकतो. डग बर्गम यांच्या मते हे सोने केवळ मौल्यवान धातू नसून भविष्यातील तंत्रज्ञानासाठीही महत्त्वाचे ठरू शकते. अमेरिकेचा विश्वास आहे की अशा खनिजांचा वापर संरक्षण उद्योग, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) सारख्या क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर होतो.
आजच्या काळात तंत्रज्ञानाची स्पर्धा अत्यंत तीव्र झाली आहे. अमेरिका आणि चीन यांसारखे देश कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि नव्या तंत्रज्ञानात आघाडी मिळवण्यासाठी आवश्यक संसाधनांचा शोध घेत आहेत. त्यामुळे व्हेनेझुएलासारख्या देशांतील खनिज संपत्ती अमेरिकेसाठी रणनीतिक दृष्ट्या अधिक महत्त्वाची ठरत आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाचा आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अमेरिकेची धोरणात्मक भूमिका. United States Department of the Treasury ने अलीकडेच एक नवीन परवाना (लायसन्स) जारी केला आहे. या परवान्यामुळे व्हेनेझुएलाच्या गोल्ड सेक्टरशी संबंधित काही आर्थिक व्यवहारांना परवानगी देण्यात आली आहे. यापूर्वी या क्षेत्रातील व्यवहारांवर कडक निर्बंध होते.
या नव्या परवान्यानंतर अमेरिका आणि व्हेनेझुएला यांच्यात खनिज व्यापारासाठी काही प्रमाणात मार्ग मोकळा झाला आहे. तज्ज्ञांच्या मते जर ही प्रक्रिया पुढे सुरू राहिली, तर भविष्यात आणखी मोठे करार होऊ शकतात.
व्हेनेझुएला प्रामुख्याने तेलसाठ्यांसाठी प्रसिद्ध असला तरी तेथे सोने, बॉक्साइट, लोहखनिज आणि इतर अनेक खनिजे मोठ्या प्रमाणावर आढळतात. अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या अंदाजानुसार या देशाकडे शेकडो अब्ज डॉलर्स किमतीची खनिज संपत्ती असू शकते. मात्र आर्थिक संकट, राजकीय अस्थिरता आणि परदेशी गुंतवणुकीचा अभाव यामुळे या संसाधनांचा पूर्ण क्षमतेने वापर अद्याप होऊ शकलेला नाही.
ही सोने पाठवणी जरी 100 मिलियन डॉलर किमतीची असली तरी तिचा संदेश त्यापेक्षा खूप मोठा आहे. आजच्या जगात खनिज संसाधने केवळ व्यापाराचा विषय राहिलेली नाहीत. ती आता तंत्रज्ञान, संरक्षण आणि जागतिक सामरिक शक्ती संतुलनाशी थेट जोडली गेली आहेत.
अमेरिकेसाठी हा व्यवहार भविष्यातील तांत्रिक प्रगती आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या गरजा लक्षात घेऊन उचललेले एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. अनेक विश्लेषकांचे मत आहे की येत्या काळात खनिज आणि धातूंवरून जगातील मोठ्या शक्तींमध्ये स्पर्धा आणखी तीव्र होऊ शकते.