सोन्या, चांदीने खरे रंग दाखवले, ओव्हरसोल्डनंतर दिला सर्वात मोठा झटका; वर्ल्ड मार्केटमध्ये उलथापालथ, गुंतवणूकदारांची धडधड वाढली

मंगळवारी सर्वात महाग धातूंमध्ये जोरदार खरेदी परतल्याचं स्पष्ट दिसून आलं. स्पॉट गोल्ड 5.5% वाढून 4,921.42 डॉलर प्रति औंस या पातळीवर पोहोचलं. ही तेजी अशा वेळी आली आहे, जेव्हा अवघ्या सोमवारी सोन्याचा दर घसरून 4,403.24 डॉलर प्रति औंस या नीचांकी स्तरावर गेला होता. याच आठवड्यात सोन्याने 5,594.82 डॉलर प्रति औंस असा ऐतिहासिक उच्चांकही गाठला होता.

advertisement

फ्युचर्स मार्केटमध्येही याचाच प्रत्यय आला. एप्रिल डिलिव्हरीचे अमेरिकन गोल्ड फ्युचर्स 6.3% उसळी घेत 4,945.60 डॉलर प्रति औंस या पातळीवर पोहोचले. म्हणजेच स्पॉट आणि फ्युचर्स या दोन्ही बाजारांत एकाच वेळी खरेदीचा जोर दिसून आला.

चांदीबाबत बोलायचं झालं, तर तिची तेजी आणखीनच आक्रमक होती. मंगळवारी सिल्वर 9.2% वाढून 86.7 डॉलर प्रति औंस या स्तरावर पोहोचली. याआधी शुक्रवारी चांदीत एका दिवसात विक्रमी 27% घसरण झाली होती आणि त्यानंतर सोमवारीही आणखी 6% कमजोरी पाहायला मिळाली होती. सलग दोन दिवसांच्या या प्रचंड घसरणीनंतर मंगळवारी गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणात खरेदी करत बाजाराला वर खेचले.

बाजार तज्ज्ञांच्या मते, या अचानक आलेल्या तेजीमागील सर्वात मोठं कारण म्हणजे मेटल्सचा बाजार ‘ओव्हरसोल्ड झोन’मध्ये जाणे. कमोडिटी रिसर्च अ‍ॅनालिस्ट पीटर फर्टिग यांच्या मते, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केविन वॉर्श यांना पुढील फेडरल रिझर्व्ह चेअरमन म्हणून नामांकित करण्याचा संकेत दिल्यानंतर बाजारात तीव्र नकारात्मक प्रतिक्रिया उमटली होती. त्याच प्रतिक्रियेमुळे सोने आणि चांदीमध्ये अतिशय मोठ्या प्रमाणात बिकवाली झाली.

फर्टिग स्पष्ट करतात की, या बातमीनंतर दोन्ही धातू ओव्हरसोल्ड पातळीवर पोहोचल्या होत्या आणि मंगळवारी दिसलेली तेजी ही मुख्यतः तांत्रिक रिबाउंड आहे. आधी नफा वसूल करण्यासाठी विक्री करणारेच गुंतवणूकदार आता या घसरलेल्या किंमतींना पुन्हा एकदा खरेदीची संधी मानत आहेत.

बाजारात अशीही चर्चा आहे की, भविष्यात केविन वॉर्श यांनी जर फेडरल रिझर्व्हची सूत्रे हातात घेतली, तर ते व्याजदर कपातीच्या भूमिकेत असू शकतात. मात्र त्याच वेळी ते फेडची बॅलन्स शीट कडक करण्याच्या बाजूने असतील, अशीही अपेक्षा आहे. सामान्यतः बॅलन्स शीट टाइट केल्यास डॉलर मजबूत होतो आणि मजबूत डॉलर अल्पकालात सोन्यासाठी दबाव निर्माण करणारा घटक मानला जातो.

याचदरम्यान आणखी एक महत्त्वाचा घटक समोर आला आहे. CME Group ने कीमती धातूंच्या फ्युचर्स ट्रेडिंगसाठी लागणाऱ्या मार्जिनची अट वाढवली आहे. याचा अर्थ असा की ट्रेडर्सना आता आधीपेक्षा जास्त भांडवल अडकवावे लागणार आहे. साधारणतः अशा निर्णयामुळे अल्पकालात किंमतींवर दबाव येतो. तरीसुद्धा मंगळवारी सोन्या-चांदीत झालेली झपाट्याने वाढ ही दर्शवते की बाजारातील खरेदीदारांचा आत्मविश्वास अजूनही मजबूत आहे.

पुढील पातळ्यांकडे पाहिल्यास, Saxo Bank मधील कमोडिटी स्ट्रॅटेजीचे प्रमुख ओले हॅन्सन यांच्या मते सोन्याने 4,858 डॉलरचा पहिला महत्त्वाचा रिट्रेसमेंट स्तर पार केला आहे. आता बाजाराची नजर थेट 5,000 डॉलर या मानसशास्त्रीय पातळीवर आहे, जी अलीकडील घसरणीचा सुमारे 50% रिट्रेसमेंट लेव्हल मानली जाते. चांदीसाठीही वरच्या दिशेने लक्ष्य बदलले असून, तज्ज्ञांच्या मते पुढील महत्त्वाचे स्तर 90.58 डॉलर आणि त्यानंतर 96.52 डॉलर असू शकतात.

या सगळ्या चढ-उतारांदरम्यान आणखी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. US Bureau of Labor Statistics ने जाहीर केले आहे की जानेवारी महिन्याचा अत्यंत महत्त्वाचा रोजगार अहवाल या शुक्रवारी प्रसिद्ध केला जाणार नाही. आंशिक सरकारी शटडाउनमुळे ही आकडेवारी पुढे ढकलण्यात आली आहे. साधारणतः हा रोजगार डेटा डॉलर, बॉन्ड यिल्ड आणि सोन्याच्या दिशेवर मोठा प्रभाव टाकतो.

एकंदरीत पाहता मंगळवारी आलेली ही तेजी घबराटीत झालेल्या विक्रीनंतरची केवळ तांत्रिक रिकव्हरी असू शकते. मात्र अनेक विश्लेषकांचे मत आहे की सोन्याचा बुल रन अजून संपलेला नाही. जर जागतिक अनिश्चितता कायम राहिली आणि मौद्रिक धोरणांबाबत नरम संकेत मिळत राहिले, तर येत्या काही महिन्यांत सोने आणि चांदी पुन्हा नव्या विक्रमांकडे झेपावू शकतात, असा विश्वास तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.