डिजिटल गोल्ड : सोपा, आधुनिक आणि लवचिक पर्याय
डिजिटल गोल्ड विशेषतः तरुण पिढीमध्ये झपाट्याने लोकप्रिय होत आहे. Paytm, PhonePe, Google Pay यांसारख्या अॅप्सद्वारे डिजिटल गोल्ड सहज खरेदी-विक्री करता येते. यामध्ये स्टोरेज किंवा सुरक्षेची चिंता नसते, कारण खरेदी केलेले सोने विमा असलेल्या सुरक्षित व्हॉल्टमध्ये साठवले जाते.
डिजिटल गोल्डचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्याची उच्च लिक्विडिटी होय. गुंतवणूकदार कोणत्याही वेळी ते रोख रकमेत रूपांतरित करू शकतात. काही प्लॅटफॉर्म्स डिजिटल गोल्डचे सिक्के किंवा बारमध्ये रूपांतर करण्याची सुविधाही देतात. ज्यामुळे हा पर्याय अधिक आकर्षक ठरतो.
advertisement
फिजिकल गोल्ड : परंपरा, विश्वास आणि सामाजिक प्रतिष्ठा
भारतामध्ये आजही फिजिकल गोल्ड म्हणजेच दागिने, नाणी आणि बार हे सर्वात सुरक्षित गुंतवणूक मानले जाते. सोने केवळ आर्थिक संपत्ती नसून ते सामाजिक प्रतिष्ठा आणि कौटुंबिक वारसा म्हणूनही पाहिले जाते.
मात्र फिजिकल गोल्डसोबत काही अतिरिक्त खर्च येतात ज्यात मेकिंग चार्ज, लॉकर शुल्क आणि 3% जीएसटी यांचा समावेश होते. तरीसुद्धा, दीर्घकालीन गुंतवणूक आणि भावनिक जडणघडण यामुळे अनेक गुंतवणूकदार आजही फिजिकल गोल्डलाच प्राधान्य देतात.
| मुद्दे | डिजिटल गोल्ड (Digital Gold) | फिजिकल गोल्ड (Physical Gold) |
| किमान गुंतवणूक | 1 रुपयापासून शक्य | अंदाजे 5-6 हजार (किमान 1 ग्रॅम) |
| मेकिंग चार्जेस | नसतात | 10% ते 25% पर्यंत असू शकतात |
| सुरक्षा | कंपनीच्या सुरक्षित व्हॉल्टमध्ये (विम्यासह) | स्वतःची जबाबदारी किंवा बँक लॉकर |
| शुद्धता | 24 कॅरेट (99.9%) ची खात्री | स्वतः तपासावे लागते (BIS हॉलमार्क आवश्यक) |
| वापर | फक्त गुंतवणुकीसाठी | दागिने म्हणून वापरता येते |
खर्च, परतावा आणि कर (Tax) यांचा हिशोब
डिजिटल आणि फिजिकल: दोन्ही प्रकारच्या सोन्याचा परतावा मुख्यतः बाजारभावावर अवलंबून असतो, त्यामुळे किंमतवाढ साधारणतः समानच राहते. डिजिटल गोल्ड सहसा थोडे स्वस्त पडते, कारण त्यात मेकिंग चार्ज किंवा वेस्टेज नसते. कर नियम दोन्हींसाठी जवळपास सारखेच असतात. फिजिकल गोल्डमध्ये सुरुवातीचा खर्च जास्त असू शकतो, पण दीर्घकालीन दृष्टीने ते अधिक सुरक्षित मानले जाते.
धोके आणि योग्य निवड
डिजिटल गोल्ड पूर्णपणे अॅप आणि प्लॅटफॉर्मवर अवलंबून असल्याने त्या प्लॅटफॉर्मची विश्वासार्हता अत्यंत महत्त्वाची ठरते. दुसरीकडे, फिजिकल गोल्डमध्ये चोरीचा धोका किंवा शुद्धतेबाबत शंका असू शकते, विशेषतः खरेदी विश्वासार्ह ठिकाणाहून न केल्यास. तज्ज्ञांच्या मते, लवचिकता आणि अल्पकालीन नफ्याचा उद्देश असल्यास डिजिटल गोल्ड अधिक योग्य ठरू शकते. तर दीर्घकालीन सुरक्षितता, परंपरा आणि स्थैर्य हवे असलेल्या गुंतवणूकदारांसाठी फिजिकल गोल्ड आजही एक मजबूत आणि विश्वासार्ह पर्याय आहे.
2026 मध्ये सोने कोणत्याही स्वरूपात असो, ते गुंतवणूक पोर्टफोलिओसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे. योग्य पर्यायाची निवड ही गुंतवणूकदाराच्या उद्दिष्टांवर, कालावधीवर आणि जोखीम स्वीकारण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून आहे.
