सॅलरी वाढली तरी बचत का होत नाही? लाइफस्टाइल इन्फ्लेशनचं हे गणित तुम्हाला माहित असायलाच पाहिजे

या परिस्थितीला आर्थिक भाषेत 'लाइफस्टाइल इन्फ्लेशन' (Lifestyle Inflation) असं म्हणतात. म्हणजे तुमची कमाई जशी वाढते, तसे तुमचे राहणीमानाचे खर्चही नकळत वाढू लागतात आणि वाढलेली पगारवाढ बचतीऐवजी चैनीच्या वस्तूंमध्ये खर्च होऊ लागते. या सापळ्यातून कसं बाहेर पडायचं आणि वाढलेल्या पगाराचा खरा फायदा कसा करून घ्यायचा, याबाबत फायनॅन्स एक्सपर्टचं मत काय आहे? चला पाहू

advertisement

नक्की काय आहे हे लाइफस्टाइल इन्फ्लेशन?

जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचे उत्पन्न वाढते, तेव्हा त्याच्या गरजांपेक्षा इच्छा वाढू लागतात. पूर्वी जो माणूस साध्या हॉटेलमध्ये जेवायचा, तो आता फाईव्ह स्टार शोधू लागतो. जुना फोन चांगला चालत असतानाही केवळ पगार वाढला म्हणून महागडा आयफोन घेण्याची इच्छा होणं, हे लाइफस्टाइल इन्फ्लेशनचं लक्षण आहे. परिणामी, पगार वाढूनही तुमची नेट सेव्हिंग शून्यच राहते.

पगार वाढण्यापूर्वीच 'गुंतवणूक' निश्चित करा

आर्थिक तज्ज्ञांचा एक सुवर्णनियम आहे. पहिले गुंतवणूक, मग खर्च.

पगार वाढला की सर्वात आधी तुमची SIP किंवा आरडीची रक्कम वाढवा.

पगार खात्यात जमा झाल्यावर गुंतवणुकीचे पैसे कापले गेले की, तुमच्या हातात खर्च करण्यासाठी मर्यादित पैसे उरतील. यामुळे तुमचं मन विनाकारण खर्च करण्यापासून आपोआप परावृत्त होईल आणि बचतीची शिस्त लागेल.

'लहान' खर्च ठरतात 'मोठे' शत्रू

पगार वाढल्यावर आपण मोठ्या खर्चांकडे लक्ष देतो, पण छोटे छोटे खर्च बजेट बिघडवतात.

नवीन महागडे गॅजेट्स, दर आठवड्याला बाहेरचे खाणे किंवा ब्रँडेड कपड्यांची हौस वाढते.

एखादी महागडी वस्तू घेण्यापूर्वी स्वतःला विचारा "या वस्तूशिवाय माझं काम अडणार आहे का?" एखादी वस्तू घेण्यापूर्वी किमान 48 तास थांबण्याचा विचार करा, यामुळे तुमची 'इम्पल्सिव्ह शॉपिंग' कमी होईल.

लाइफस्टाइलमध्ये बदल करा, पण 'हळूहळू'

पगार वाढल्याबरोबर एका रात्रीत तुमची जीवनशैली बदलू नका.

चैनीच्या वस्तूंवर खर्च करण्यापूर्वी स्वतःचा आणि कुटुंबाचा 'हेल्थ इन्शुरन्स' वाढवा किंवा आपत्कालीन निधी (Emergency Fund) तयार करा.

लाइफस्टाइल अपग्रेड करणे चुकीचे नाही, पण ते तुमच्या वाढलेल्या पगाराच्या केवळ 10-20 टक्क्यांच्या मर्यादेतच असावे. उरलेला 80% हिस्सा हा तुमच्या भविष्यातील आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी गुंतवला पाहिजे.

तुमची कमाई वाढणे हे तुमच्या कष्टाचे फळ आहे, पण ती कमाई टिकवणे हे तुमच्या बुद्धीचे काम आहे. लाइफस्टाइल इन्फ्लेशनवर ताबा मिळवला, तरच तुम्ही खऱ्या अर्थाने श्रीमंत होऊ शकाल. लक्षात ठेवा, श्रीमंत दिसण्यापेक्षा श्रीमंत 'असणे' जास्त महत्त्वाचे आहे.