जागतिक अर्थव्यवस्थेत स्वतःचे वर्चस्व टिकवण्यासाठी चीनने आपली 'सुवर्ण' मोहीम अधिक तीव्र केली आहे. चीनची मध्यवर्ती बँक 'पीपल्स बँक ऑफ चायना'ने (PBOC) फेब्रुवारी महिन्यातही सोन्याची खरेदी सुरूच ठेवली असून, ही खरेदी आता सलग १६ व्या महिन्याच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचली आहे. शनिवारी जाहीर झालेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार, चीनच्या सोन्याच्या साठ्यात फेब्रुवारीमध्ये ३०,००० ट्रॉय औंसची भर पडली असून, एकूण साठा ७४.२२ दशलक्ष फाइन ट्रॉय औंसवर पोहोचला आहे. चीन एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर सोन्याचा साठा हा अमेरिकेच्या डॉलरच्या वर्चस्वाला धक्का देण्यासाठी करत आहे का, असा सवाल उपस्थित आहे.
advertisement
युद्धजन्य परिस्थितीमुळे किमतीत भडका
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावाचा थेट परिणाम सोन्याच्या किमतीवर झाला आहे. अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. सुरक्षित मालमत्ता म्हणून सोन्याकडे पाहण्याचा ओघ वाढला आहे. यामुळे सोन्याच्या किमतीने प्रति औंस ५,००० डॉलर्सचा ऐतिहासिक टप्पा ओलांडला आहे. जरी गेल्या काही दिवसांत किमतीत किंचित घट झाली असली, तरी जागतिक अस्थिरतेमुळे सोने पुन्हा एकदा तेजीत आले आहे.
जागतिक बँकांची संमिश्र भूमिका
'वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिल'च्या (WGC) अहवालानुसार, वर्षाच्या सुरुवातीला काही मध्यवर्ती बँकांची खरेदी मंदावली आहे. जानेवारीत केवळ ५ टन निव्वळ खरेदी झाली, जी १२ महिन्यांच्या सरासरी २७ टनांपेक्षा खूपच कमी आहे. विश्लेषक मारिसा सलीम यांच्या मते, किमतीतील अस्थिरता आणि सुट्टीच्या हंगामामुळे हा तात्पुरता खंड असू शकतो. मात्र, २०२६ आणि त्यानंतरही सोन्याचा संचय सुरू राहण्याची शक्यता आहे.
रशिया आणि व्हेनेझुएलाची सोने विक्री
एकीकडे चीन सोने साठवत असताना, दुसरीकडे रशिया आणि व्हेनेझुएला यांसारख्या देशांनी आपल्याकडील सोन्याची विक्री केली आहे. विशेष म्हणजे, पोलंडने आपल्या संरक्षण खर्चासाठी निधी उभारण्याकरिता सोन्याचा साठा विकण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. तरीही जागतिक स्तरावर सोन्याची एकूण खरेदी ही विक्रीपेक्षा अधिक असल्याचे दिसून येत आहे.
