TRENDING:
हिंदू धर्मात गणपती बाप्पाची उपासना करण्यासाठी संकष्टी चतुर्थी हे सर्वात मोठे व्रत मानले जाते. त्यातही जर ही चतुर्थी मंगळवारी आली, तर तिचा महिमा अधिक वाढतो. अंगारकी चतुर्थीचे व्रत हे 'संकट निवारक' मानले जाते. पण, हे व्रत करण्याच्या पद्धतीबद्दल आणि विशेषतः उपवास सोडण्याच्या वेळेबद्दल अनेकदा संभ्रम निर्माण होतो. चला तर मग, शास्त्र काय सांगते ते जाणून घेऊया.
advertisement
उपवास कधी सोडावा?
शास्त्रोक्त नियमानुसार, संकष्टी चतुर्थीचा उपवास हा त्याच दिवशी रात्री चंद्रोदयानंतर सोडला जातो. संकष्टी चतुर्थीला 'चंद्रदर्शन' केल्याशिवाय उपवास पूर्ण होत नाही. रात्री जेव्हा आकाशात चंद्रोदय होतो, तेव्हा चंद्राला अर्घ्य देऊन आणि गणपती बाप्पाची आरती करून मगच नैवेद्य ग्रहण केला जातो.
दुसऱ्या दिवशी सोडण्याची गरज नाही: एकादशी किंवा इतर काही व्रतांप्रमाणे संकष्टीचा उपवास दुसऱ्या दिवशी सोडण्याची पद्धत नाही. रात्री चंद्राला पाहून तुम्ही अन्नाचे सेवन करू शकता.
उपवास सोडण्याची योग्य पद्धत
चंद्रोदय वेळ तपासा: प्रत्येक शहरात चंद्रोदयाची वेळ वेगळी असते. पंचांग किंवा कॅलेंडरमध्ये तुमच्या शहराची वेळ तपासा.
चंद्राची पूजा: चंद्रोदय झाल्यावर चंद्राला पाणी (अर्घ्य), अक्षता आणि फुले अर्पण करा.
गणपती बाप्पाचा नैवेद्य: बाप्पाला मोदक किंवा लाडूंचा नैवेद्य दाखवा.
भोजन: यानंतर तुम्ही सात्विक जेवण करून उपवास सोडू शकता.
दिवसभर कडक उपवास केल्यानंतर रात्री एकदम जड किंवा तेलकट अन्न खाणे टाळावे. यामुळे पचनाचे त्रास होऊ शकतात. उपवास सोडताना आधी थोडे पाणी किंवा लिंबू सरबत प्यावे आणि त्यानंतर उकडीचे मऊ मोदक किंवा हलका आहार घ्यावा.
जर चंद्र दिसला नाही तर काय करावे?
अनेकदा ढगाळ वातावरणामुळे किंवा पावसामुळे चंद्र दिसत नाही. अशा वेळी घाबरून जाण्याचे कारण नाही. पंचांगात दिलेल्या 'चंद्रोदयाच्या वेळेनुसार' चंद्राच्या दिशेला नमस्कार करून आणि पाणी देऊन तुम्ही उपवास सोडू शकता.
अंगारकीचा उपवास: त्याच दिवशी रात्री सोडायचा असतो. पण चंद्रोदय होणे अनिवार्य आहे. दुसऱ्या दिवशी सकाळी तुम्ही नेहमीप्रमाणे आहार घेऊ शकता, पण व्रताची पूर्तता आदल्या रात्रीच झालेली असते.