Blood Group: रक्त चढवण्यापूर्वी तुम्ही विचार करत नाही, वाढू शकतो गंभीर आजारांचा धोका; झोप उडवणारे संशोधन, ऐकून तुम्ही चकित व्हाल

बहुतेक लोक आपल्या रक्तगटाबद्दल फारसा विचार करत नाहीत; तोपर्यंत, जोपर्यंत रक्त चढवण्याची वेळ येत नाही. मात्र वाढत्या वैज्ञानिक संशोधनातून असे सूचित होत आहे की A, B, AB आणि O हे रक्तगट काही आजार, संसर्ग आणि आरोग्यधोक्यांवर परिणाम करू शकतात. तज्ज्ञ मात्र ठामपणे सांगतात की कोणताही रक्तगट “सर्वोत्तम” किंवा “कमकुवत” नाही, प्रत्येक गटाशी काही फायदे तर काही जोखमी जोडलेल्या आहेत.

advertisement

रक्तगट A: काही संरक्षण, पण हृदयासाठी धोका?

The New York Post च्या अहवालानुसार, अमेरिकेतील सुमारे एक-तृतीयांश लोकांचा A रक्तगट आहे. काही संशोधनानुसार या गटातील लोकांना नोरोव्हायरसचा धोका तुलनेने कमी असू शकतो आणि डासही त्यांच्याकडे कमी आकर्षित होतात.

मात्र दुसरी बाजू अशी की, या रक्तगटात LDL म्हणजे ‘वाईट’ कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण जास्त आढळण्याची शक्यता असते. त्यामुळे हृदयरोग आणि कमी वयात होणाऱ्या इस्केमिक स्ट्रोकचा धोका वाढतो. काही संशोधनांमध्ये पोटाचा आणि स्वादुपिंडाचा कर्करोग, तसेच कॉर्टिसॉल हार्मोन जास्त असल्यामुळे ताणतणाव अधिक जाणवण्याशीही A रक्तगटाचा संबंध आढळला आहे.

रक्तगट B: काही आजारांपासून प्रतिकारशक्ती?

B रक्तगटाच्या लोकांमध्ये मूत्रपिंडातील खडे आणि गोचीड चावण्याचा धोका कमी असल्याचे काही अभ्यास सांगतात. मलेरिया आणि स्मॉलपॉक्ससारख्या आजारांबाबतही या गटात नैसर्गिक प्रतिकारशक्ती असू शकते, असे संकेत आहेत.

तरीही हृदयरोग, स्वादुपिंडाचा कर्करोग, टाइप-२ मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब यांचा धोका या रक्तगटाशी जोडला जातो. मात्र या निष्कर्षांबाबत अजून अधिक ठोस संशोधनाची गरज असल्याचे शास्त्रज्ञ स्पष्ट करतात.

रक्तगट AB: दुर्मिळ पण संवेदनशील

सर्वात दुर्मिळ असलेला AB रक्तगट कोणत्याही रक्तगटाचे रक्त स्वीकारू शकतो. अपघात किंवा गंभीर दुखापतीत प्लाझ्मा दानासाठी हा गट अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.

पण आरोग्याच्या दृष्टीने पाहता, या रक्तगटात दाह (inflammation), रक्त गोठण्याचा धोका, हृदयरोग आणि स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाशी संबंधित जोखीम जास्त असल्याचे काही अभ्यास सांगतात. तसेच स्मरणशक्ती कमी होणे आणि डिमेन्शिया यांचा धोका देखील AB रक्तगटाशी जोडला गेला आहे.

रक्तगट O: हृदयासाठी तुलनेने सुरक्षित, पण इतर धोके

सर्वाधिक आढळणारा O रक्तगट हृदयविकाराचा झटका, रक्ताच्या गाठी आणि स्ट्रोकचा सर्वात कमी धोका देतो. काही संशोधनांनुसार, गंभीर कोविड-19पासूनही या रक्तगटाला काही प्रमाणात संरक्षण मिळू शकते.

मात्र या गटातील लोक नोरोव्हायरस, पोटातील अल्सर, जास्त रक्तस्राव आणि गर्भधारणेशी संबंधित काही गुंतागुंतींसाठी अधिक संवेदनशील असू शकतात.

महत्त्वाचे काय?

तज्ज्ञांचा ठाम निष्कर्ष असा आहे की रक्तगट हा आरोग्याचा एक छोटा घटक आहे. प्रत्यक्षात जीवनशैली, आहार, व्यायाम आणि योग्य वैद्यकीय उपचार यांचा आरोग्यावरचा प्रभाव रक्तगटापेक्षा कितीतरी पटीने जास्त असतो. त्यामुळे रक्तगटाची माहिती उपयुक्त असली, तरी आरोग्यासाठी दैनंदिन सवयीच निर्णायक ठरतात.