जगण्याच्या चक्रव्यूहात कातकरी समाज, पुण्याच्या वेशीवरचं भयाण वास्तव, Video

पुणे : ‘जगाव की मरावं हा एकच सवाल’ या जग प्रसिद्ध हॅम्लेट नाटकातील ओळी आहेत. आदिवासी पाड्यावरील दुर्गम भागात अतिशय प्रतिकूल परिस्थितीत राहणारा कातकरी समाजाकडे पाहिल्यावर या हृदय पिळवटून टाकणाऱ्या ओळींची प्रचिती येते. ना शिक्षण, ना राहण्यासाठी योग्य जागा, ना कुठल्या सोयीसुविधा अशी अनास्था काही लोकांच्या वाट्याला येते. पुण्यातील सिहंगड परिसरातील खडकवासला, गोन्हे बुद्रुक, डोणजे, घेरा सिंहगड, कोंढणपूर, मालखेड, ओसाडे, कुरण, कोंढूर व पानशेत परिसरातील इतर आदिवासी कातकरी वस्त्यांमध्ये आजही हे विदारक चित्र आहे. लोकल18 ने याच लोकांपर्यंत पोहोचून त्यांच्या समस्या जाणून घेतल्या.

कातकरी समाजातील मुलं-मुली वस्त्यांमध्येच चिखलमातीत खेळताना दिसून येतात. पालक अज्ञानी असल्याने आणि उपजीविकेचा प्रश्न दैनंदिन भटकंतीवर अवलंबून असल्याने आपल्या मुलांकडे लक्ष देण्यासाठी त्यांना वेळही मिळत नाही. तान्ह्या बाळांना पाठीवर बांधून आणि जरा मोठ्यांना तसेच वस्तीवर सोडून हे आदिवासी दिवसभर खेकडे-मासे पकडून सायंकाळी जवळच्या बाजारात विकून घरी येतात. त्यामुळे मुलांच्या शिक्षणाकडे लक्ष देण्यासाठी वेळ आणि परिस्थिती देखील यांच्याकडे नसते. त्यामुळे पिढीजात जे पाहिले आहे तेच पुढे नेण्यात इथले नागरिक समाधानी आहेत.