अशी संधी पुन्हा नाही! उन्हाळ्यात प्रचंड मागणी, या पिकाच्या १ लिटर तेलाला मिळतोय ३,५०० रु भाव, कराल लाखोंची कमाई

शेतकऱ्यांनी जर एक एकर क्षेत्रात पुदिन्याची लागवड करण्याचा निर्णय घेतला, तर त्यासाठी साधारणपणे २५ ते ३० हजार रुपयांपर्यंत खर्च येतो. यामध्ये लागवड साहित्य, मशागत, सिंचन आणि प्राथमिक देखभाल यांचा समावेश होतो. योग्य नियोजन केल्यास एक एकर क्षेत्रातून सुमारे एक लाख रुपयांपर्यंत पुदिना तेलाचे उत्पादन मिळू शकते. खर्च वजा करता शेतकऱ्यांच्या हातात एकरी ६५ ते ७० हजार रुपयांपर्यंत निव्वळ नफा उरतो. काही प्रगत शेतकरी याहून अधिक उत्पन्नही घेत आहेत.

पुदिन्याची लागवड साधारणपणे फेब्रुवारी ते मार्च या कालावधीत केली जाते. या पिकासाठी सुपीक, पाण्याचा निचरा होणारी जमीन अधिक योग्य ठरते. जमिनीचा pH स्तर ६ ते ७.५ दरम्यान असावा, जेणेकरून रोपांची वाढ चांगली होते. लागवडीपूर्वी शेताची खोल नांगरणी करून माती भुसभुशीत करणे आवश्यक असते. लागवडीनंतर हलके पाणी देणे महत्त्वाचे असून, पाण्याचा अतिरेक टाळावा.

उत्कृष्ट उत्पादनासाठी संतुलित खत व्यवस्थापन आवश्यक आहे. प्रति हेक्टर क्षेत्रासाठी साधारणपणे १२० ते १५० किलो नायट्रोजन, ५० ते ६० किलो फॉस्फरस, ४० किलो पोटॅश आणि २० किलो गंधक देण्याची शिफारस केली जाते. योग्य वेळी खतांची मात्रा दिल्यास पिकाची वाढ जोमदार होते आणि तेलाचे प्रमाणही वाढते.

पुदिन्याचे पीक साधारण १०० ते १२० दिवसांत काढणीस तयार होते. झाडांना कळ्या दिसू लागल्यानंतर कापणीस योग्य वेळ समजली जाते. झाडाच्या वरच्या ४ ते ५ सेंटीमीटर भागाची कापणी केली जाते. विशेष म्हणजे पुदिन्याची कापणी वर्षातून दोन वेळा करता येते, त्यामुळे उत्पादन आणि नफा दोन्ही वाढतात.

सध्या बाजारात पुदिन्याच्या तेलाची किंमत प्रति लिटर १,८०० ते ३,५०० रुपयांपर्यंत आहे. मागणी आणि गुणवत्तेनुसार दरात चढ-उतार होत असले तरी एकूणच भाव शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर आहेत.

पुदिना शेतीत कमी भांडवलात लागवड करता येते आणि तुलनेने कमी कालावधीत उत्पादन मिळते. औषधी, सौंदर्यप्रसाधने आणि सुगंधी उद्योगांमध्ये याला कायम मागणी असते. उन्हाळ्यात विक्री जास्त असल्याने दरही चांगले मिळतात.