कोकणात स्ट्रॉबेरीचा यशस्वी प्रयोग
रोहा तालुक्यातील घोसाळागडाच्या कुशीत वसलेल्या फुगारेवाडी या गावात नितीन पाटील यांनी स्ट्रॉबेरीची लागवड केली आहे. सहसा थंड हवेच्या ठिकाणी, विशेषतः महाबळेश्वर परिसरात मोठ्या प्रमाणावर घेतले जाणारे हे पीक कोकणातील उष्ण आणि दमट हवामानातही घेता येते, हे त्यांनी आपल्या प्रयोगातून दाखवून दिले आहे. सात एकर बागायती क्षेत्र असतानाही त्यांनी अवघ्या तीन गुंठे जागेत हा प्रयोग यशस्वी केला.
advertisement
योग्य जातीची निवड आणि आधुनिक तंत्रज्ञान
स्ट्रॉबेरी लागवडीसाठी नितीन पाटील यांनी ‘विंटर डॉन’ या जातीची निवड केली. या पिकासाठी आवश्यक असलेले अनुकूल वातावरण निर्माण करण्यासाठी त्यांनी ठिबक सिंचन आणि स्प्रिंकलर सिंचन पद्धतीचा वापर केला. योग्य पाणी व्यवस्थापनामुळे झाडांची वाढ चांगली झाली आणि फळधारणाही समाधानकारक झाली. हवामानाचा अचूक अंदाज, मातीची योग्य मशागत आणि वेळेवर काळजी यामुळे पिकाचा दर्जा वाढला.
पूर्णतः सेंद्रिय शेतीवर भर
या स्ट्रॉबेरी शेतीचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे कोणत्याही प्रकारचे रासायनिक खत किंवा कीटकनाशक न वापरता संपूर्ण सेंद्रिय पद्धतीने उत्पादन घेण्यात आले आहे. त्यामुळे स्ट्रॉबेरी अधिक चवदार, ताजी आणि आरोग्यदायी ठरली आहे. सेंद्रिय पद्धतीमुळे उत्पादनाचा दर्जा वाढल्याने बाजारातही या स्ट्रॉबेरीला चांगली मागणी मिळत आहे.
मर्यादित क्षेत्रातून चांगले उत्पन्न
नितीन पाटील यांच्या स्ट्रॉबेरी बागेतून सरासरी एक दिवसाआड चार ते पाच किलो उत्पादन मिळते. आतापर्यंत या छोट्या प्रयोगातून सुमारे एक लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळाल्याचे त्यांनी सांगितले. कमी क्षेत्र असूनही योग्य नियोजन आणि मेहनतीच्या जोरावर चांगले आर्थिक उत्पन्न मिळू शकते, हे या प्रयोगातून स्पष्ट झाले आहे.
कृषी विभागाची दखल आणि शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणा
नितीन पाटील यांच्या या अभिनव उपक्रमाची दखल रोहा कृषी विभागाने घेतली आहे. कृषी अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या शेताला भेट देऊन स्ट्रॉबेरी पिकाची पाहणी केली असून, हा प्रयोग इतर शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरू शकतो, असे मत व्यक्त केले आहे. उजाड माळरानावर फुलवलेल्या या स्ट्रॉबेरी बागेमुळे सध्या नितीन पाटील यांचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.
कोकणातील शेतीसाठी नवी दिशा
भातशेतीसोबत जोडधंदा म्हणून अशा उच्च मूल्य पिकांकडे शेतकऱ्यांनी वळावे, असे आवाहन नितीन पाटील यांनी केले आहे. योग्य तंत्रज्ञान, अभ्यासपूर्ण नियोजन आणि मेहनत यांची सांगड घातली, तर कोकणातील शेतीही नफ्याची ठरू शकते, हे त्यांच्या यशस्वी प्रयोगातून अधोरेखित झाले आहे.
