TRENDING:
उशिरा येणारी मर ही बुरशीजन्य रोग असून, जमिनीतून मुळांमध्ये प्रवेश करून झुडूपातील वाहिनी तंत्रावर परिणाम करते. रोगग्रस्त झुडूपांची मुळे पिवळी पडणे, पानांवर पिवळसर मुरळ येणे, दाणे न भरल्यास झुडूप कोरडे पडणे या लक्षणांमुळे शेतकऱ्यांना त्वरित लक्ष देणे आवश्यक आहे. हा रोग विशेषतः उष्णकटिबंधीय हवामान, मातीतील कमी ओलावा, तसेच उष्णतेच्या जोरदार काळात अधिक तीव्र होतो.
advertisement
राखी बगळा ते रंगीत करकोचा, जायकवाडीत आढळल्या पक्ष्यांच्या 45 प्रजाती, पाहा खास PHOTOS
मर रोगाची नेमकी कारणे काय?
उशिरा येणारी मर रोगाची मूळ कारणे ही बुरशीजन्य संसर्ग आणि तापमानाचा प्रचंड वाढता ताण आहेत. रोगाची बुरशी जमिनीतून मुळांमध्ये प्रवेश करून पिकातील पाणी आणि खते वाहणाऱ्या वाहिन्यांवर हल्ला करते. परिणामी झुडूपांचे मुळे पिवळसर होतात, पाने कोरडी पडतात, आणि दाणे नीट भरत नाहीत. यामुळे उत्पादनावर थेट परिणाम होतो.
उशिरा येणाऱ्या मर रोगाचा प्रादुर्भाव टाळण्यासाठी उपाय काय?
मातीमध्ये खताचे प्रमाण संतुलित ठेवा, विशेषतः फॉस्फरस आणि पोटॅशियमचे प्रमाण वाढवणे रोगप्रतिकारक क्षमता सुधारते. उष्णतेच्या काळात मुळांभोवती पुरेसे पाणी द्या, ओलसर मातीमुळे बुरशीजन्य संसर्ग कमी होतो. स्थानिक रोगप्रतिरोधक मका जातींचा वापर केल्यास रोगाचा धोका कमी होतो. तसेच बुरशीजन्य रोगावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी जमिनीत किंवा मुळाजवळ फंगिसाइड्स (म्हणजे बुरशीनाशक औषधे) नियोजित प्रमाणात वापरणे फायदेशीर ठरते. याबरोबरच रोगग्रस्त झुडूपे त्वरित कापून नष्ट करणे, बाकी पिकांना संसर्गापासून वाचवते. शेतकऱ्यांनी सावधगिरीने आणि योग्य काळजी घेऊन उशिरा येणाऱ्या मर रोगाचा धोका कमी करावा. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, योग्य व्यवस्थापन केल्यास पिकाचे नुकसान टाळता येऊ शकते आणि मका उत्पादन संतुलित राहते.