आधुनिक पद्धतीने पेरू फळबाग
शांताराम पवार यांनी आपल्या एक एकर शेतजमिनीत ‘तायवान पिंक’ या पेरूच्या सुधारित जातीची सुमारे एक हजार रोपे लावली. प्रत्येक रोपाची किंमत सुमारे ३० रुपये होती. पेरूची लागवड करताना त्यांनी जैविक आणि सेंद्रिय खतांचा वापर करून मातीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यावर भर दिला. पेरूच्या झाडांना ठिबक सिंचन पद्धतीने पाणी दिले जात असल्याने पाण्याचीही बचत होते.
advertisement
या बागेचे वैशिष्ट्य म्हणजे ‘तायवान पिंक’ पेरू ही सदाबहार जात असून जवळपास पंचवीस वर्षे उत्पादन देण्याची क्षमता तिच्यात आहे. त्यामुळे एकदा बाग तयार झाल्यानंतर दीर्घकाळ सातत्याने उत्पन्न मिळू शकते. या पिकासाठी फवारणी आणि इतर खर्चही तुलनेने कमी असल्याने शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या फायदा होतो.
आंतरपीकातून दुहेरी फायदा
पेरूच्या बागेत रिकामी जागा न ठेवता पवार यांनी आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब केला आहे. खरीप हंगामात त्यांनी सोयाबीनची लागवड केली, तर रब्बी हंगामात खरबुजाचे पीक घेतले. या पद्धतीमुळे एका जमिनीतून दोन प्रकारचे उत्पन्न मिळत आहे.
प्रारंभीच्या काळात त्यांनी उन्हाळी कांद्याचे आंतरपीक घेतले होते. त्या वेळी सुमारे दीडशे क्विंटल कांद्याचे उत्पादन मिळाले आणि त्यातून जवळपास एक लाख रुपयांची विक्री झाली. त्यामुळे पेरू बागेच्या प्रारंभीच्या खर्चाचा मोठा भाग भरून निघाला.
एका वर्षात २५ टन उत्पादन
पेरूच्या बागेसाठी मशागत, खत आणि ठिबक सिंचन यासाठी वर्षभरात सुमारे १० हजार रुपयांचा खर्च झाला. मात्र उत्पादनाच्या बाबतीत पवार यांना चांगले यश मिळाले. अवघ्या एका वर्षात त्यांनी सुमारे २५ टन पेरूचे उत्पादन घेतले आहे.
याशिवाय त्यांनी शेताच्या बांधावरही विविध फळझाडांची लागवड केली आहे. बांधावर वीस आंबा रोपे, वीस सफरचंद आणि वीस शेवग्याची झाडे लावली असून त्यापासूनही पूरक उत्पन्न मिळत आहे. त्यामुळे शेती अधिक विविधतापूर्ण आणि फायदेशीर बनली आहे.
बाजारपेठेत चांगला प्रतिसाद
तायवान पिंक पेरू ही बारमाही जात असल्याने वर्षभर वेगवेगळ्या हंगामात उत्पादन मिळते. उन्हाळा आणि हिवाळा या काळात पेरूला बाजारात चांगला दर मिळतो. आतापर्यंत पवार यांना १० रुपयांपासून ते ३०–४० रुपये प्रति किलोपर्यंत दर मिळाला आहे. पावसाळ्यात दर काहीसा कमी मिळत असला तरी सेंद्रिय पद्धतीने उत्पादित केलेल्या फळांना व्यापारी थेट शेतात येऊन खरेदी करतात.
