TRENDING:
महाराष्ट्राच्या परंपरेनुसार होळी पूजेसाठी लागणाऱ्या साहित्याची यादी खालीलप्रमाणे आहे:
होळी पूजेची साहित्य यादी:
होळी पेटवण्यासाठी आणि पूजेसाठी हे साहित्य प्रामुख्याने लागते:
1. गंध आणि अक्षता
2. हळद आणि कुंकू
3. गुलाल आणि अबीर
4. फुलांचे हार आणि सुटी फुले
5. नारळ (होळीत अर्पण करण्यासाठी)
6. उदबत्ती आणि कापूर
7. कणकेचा दिवा (आरतीसाठी)
advertisement
8. पाच प्रकारची फळे किंवा सुका मेवा
9. सुपाऱ्या आणि विड्याची पाने
10. पाण्याचा तांब्या
11. पुरणपोळीचा नैवेद्य (महाराष्ट्रात होळीला पुरणपोळीचा मुख्य मान असतो)
12. होळीसाठी लाकडं आणि गोवऱ्या (शेणी)
13. कच्चा सूत (होळीभोवती गुंडाळण्यासाठी)
14. हरभऱ्याच्या डहाळ्या किंवा गव्हाच्या लोंब्या (होळीच्या अग्नीत भाजण्यासाठी)
15. ऊस (होळीच्या बाजूला उभे करण्यासाठी)
महाराष्ट्रातील होळीची वैशिष्ट्ये आणि विधी:
पुरणपोळीचा नैवेद्य: महाराष्ट्रात होळीच्या दिवशी घराघरात पुरणपोळी केली जाते. होळी पेटवल्यानंतर तिला पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवल्याशिवाय पूजा पूर्ण मानली जात नाही.
होळी पेटवण्याची पद्धत: गावाच्या किंवा परिसराच्या मध्यभागी एरंडाचे झाड किंवा लाकूड उभे केले जाते. त्याभोवती गोवऱ्या आणि लाकडं रचली जातात. घराघरातील स्त्रिया संध्याकाळी होळीची पूजा करतात आणि होळीला नैवेद्य अर्पण करतात.
प्रदक्षिणा: होळी रे होळी, पुरणाची पोळी अशा घोषणा देत होळीला प्रदक्षिणा घातल्या जातात. आपल्यातील वाईट विचार या अग्नीत भस्म व्हावेत आणि सुख-समृद्धी मिळावी अशी प्रार्थना केली जाते.
कोकणचा शिमगोत्सव: कोकणात होळीला शिमगा म्हणतात. तिथे ग्रामदैवताची पालखी घरोघरी फिरते आणि नमन किंवा खेळ यांसारखे लोककला प्रकार सादर केले जातात.
होळीची राख: दुसऱ्या दिवशी धुलीवंदनाला होळीची राख अंगाला लावली जाते किंवा घरी नेली जाते. या राखेला रक्षा म्हणतात आणि ती शुभ मानली जाते.
खडे-रत्नांच्या अंगठ्या बोटात घालणाऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी? कमावलेलं सगळं..
होळी का साजरी केली जाते?
आपल्याकडे प्रल्हाद आणि होलिका यांची कथा प्रचलित आहेच, पण त्यासोबतच हा ऋतू बदलाचा सण मानला जातो. हिवाळा संपून उन्हाळा सुरू होत असताना शेतात नवीन पीक जसे की गहू आणि हरभरा हाती आलेले असते. या नवीन पिकाचा काही भाग अग्नीला अर्पण करून निसर्गाप्रती कृतज्ञता व्यक्त केली जाते. यावर्षी 14 मार्च 2026 ला होळी आहे आणि 15 मार्च 2026 ला धूलिवंदन साजरे केले जाईल.