सावधान! ऑगस्टचा शेवटचा आठवडा भात पिकासाठी धोकादायक; किरकोळ कीड करेल पिकाची नासाडी

शहाजहानपूर: ऑगस्ट महिन्यात भात पिकावर अनेक रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. ब्राऊन हॉपर किंवा तपकिरी तुडतुडे ही भात पिकासाठी अत्यंत घातक कीड आहे. हा किडा भाताच्या रोपांमधून रस शोषून घेतो, त्यामुळे झाडे पिवळी पडतात आणि सुकतात. या स्थितीला हॉपर बर्न म्हणतात. तांदुळाच्या पिकावर तपकिरी होपर्सपासून वाचवण्यासाठी वेळीच योग्य ती उपाययोजना करणे अत्यंत आवश्यक आहे.

advertisement

नियामतपूर येथील कृषी विज्ञान केंद्राचे वनस्पती संरक्षण रोग तज्ज्ञ डॉ. नूतन वर्मा यांनी सांगितले की, "तपकिरी हॉपर ऑगस्टच्या शेवटच्या आठवड्यात आणि सप्टेंबर महिन्यात भात पिकावर हल्ला करतात. हा छोटा रस शोषणारा कीटक भाताची झाडे पूर्णपणे नष्ट करतो. भाताची झाडे सुकतात आणि गळून पडतात. वर्तुळाकार भागात शेतात ठिकठिकाणी भाताची पिकं सुकू लागली की तुडतुड्यांचा प्रभाव झाल्याचं समजावंं. पाणी भरलेल्या शेतांच्या वरच्या पृष्ठभागावर हा कीटक बसते. कीटक रस शोषून झाडाला कमकुवत करतात. झाडावर लाळ सोडताात.

लाळेच्या गोडपणामुळे अनेक प्रकारच्या बुरशी  तयार होतात. हळूहळू पिकांवर अशी पांढरी बुरशी दिसू लागते आणि संपूर्ण पीक नष्ट होतं."

ब्राउन क्रॉप कसा पसरतो?

डॉ. नूतन वर्मा यांनी सांगितले की, "नायट्रोजनच्या अतिवापरामुळेही तपकिरी  तुडतुडे आकर्षित होतात. तपकिरी हॉपरच्या प्रजननासाठी उष्ण आणि दमट हवामान अनुकूल आहे. भाताचं पीक वाढल्यावर दाट होतं आणि पिकांमध्ये हवा कमी खेळते. त्यामुळे तपकिरी हॉपर सहज पसरतात."

भातावर तपकिरी हॉपरचा परिणाम

डॉ. नूतन वर्मा यांनी सांगितले की, "पिकामध्ये तपकिरी हॉपर दिसू लागल्यावर झाडे पिवळी पडून सुकायला लागतात. पानांवर पांढरे डाग दिसतात. झाडाची वाढ खुंटते. दाण्यांचा आकार लहान होतो."

फवारणी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा

डॉ. नूतन वर्मा म्हणाल्या की, "भातपिकात तपकिरी हॉपर दिसू लागल्यानंतर शेतकऱ्यांनी 250 लिटर पाण्यात 100 ग्रॅम थायमेथोक्सामचे द्रावण तयार करून एक एकर पिकावर फवारणी करावी. फवारणी करताना ज्या भागात तपकिरी हॉपरचा प्रादुर्भाव दिसतो ते लक्षात ठेवावे. पीक पिवळं पडतंय असं लक्षात येईल त्या वर्तुळात औषधाची फवारणी आतील बाजूने फवारणी करावी. त्यानंतर संपूर्ण शेतात औषधाची फवारणी करावी. त्यामुळे तपकिरी हॉपरवर नियंत्रण राहील."