TRENDING:
पण खरंच घरमालक घर सोडल्यानंतर दुरुस्तीचे पैसे मागू शकतो का? रंगाचा खर्च कोणाची जबाबदारी असते? आणि अशा वेळी कायदा कोणाची बाजू घेतो? चला, दिल्ली उच्च न्यायालयाचे काही महत्त्वाचे संदर्भ आणि कायदेशीर तज्ज्ञांच्या मदतीने या प्रश्नांची उत्तरं शोधूया.
1. 'Normal Wear and Tear' म्हणजे काय?
कायद्यानुसार, भाडेकरूने घर ज्या स्थितीत घेतलं होतं, त्याच स्थितीत ते परत करणं अपेक्षित असतं. मात्र, यामध्ये 'नॉर्मल वेअर अँड टेअर' म्हणजेच नैसर्गिक झीज ग्राह्य धरली जाते.
advertisement
कोणाची जबाबदारी
घराचा रंग उडणे, भिंतीवरील सामान्य डाग किंवा काळाच्या ओघात झालेली घराची नैसर्गिक झीज याची दुरुस्ती करण्याची जबाबदारी घरमालकाची असते. जोपर्यंत भाडेकरारामध्ये (Rent Agreement) स्पष्टपणे लिहिलेलं नसेल, तोपर्यंत मालक रंगाच्या कामासाठी भाडेकरूचे पैसे कापू शकत नाही.
2. मालक पैसे कधी कापून घेऊ शकतो?
जर घराचं नुकसान हे नैसर्गिक नसून भाडेकरूच्या चुकीच्या वागण्यामुळे झालं असेल, तर मालक दुरुस्तीचा खर्च मागू शकतो. उदा: घरातील फर्निचर तोडणे किंवा फिटिंग्ज काढणे. घराच्या मूळ संरचनेत (Structural Damage) बदल करणे. निष्काळजीपणामुळे खिडक्यांच्या काचा किंवा नळ तोडणे. अशा वेळी मालक तुमच्या डिपॉजिटमधून पैसे वळते करू शकतो, पण त्यासाठी त्याच्याकडे भक्कम पुरावा असणं गरजेचं आहे.
3. भाडेकरू स्वतःचा बचाव कसा करू शकतात?
जर तुमचा घरमालक विनाकारण दुरुस्तीचे पैसे मागत असेल, तर तुमच्याकडे खालील कायदेशीर मार्ग उपलब्ध आहेत.
नुकसान तुमच्यामुळेच झालं आहे, हे सिद्ध करण्याची जबाबदारी मालकाची असते.
घर ताब्यात घेताना घराची स्थिती कशी होती, याचे फोटो किंवा व्हिडिओ तुमच्याकडे असतील तर ते पुराव्यादाखल दाखवता येतात.
भाडेकरारात दुरुस्तीबाबत काय अटी आहेत, हे नीट वाचा. अनेकदा मालक अवास्तव खर्च लावतात, त्याला तुम्ही आव्हान देऊ शकता.
4. सिक्युरिटी डिपॉझिट रोखून धरता येते का?
घरमालक तुमचं पूर्ण डिपॉझिट अडवून ठेवू शकत नाही. जर तुमचं काही भाडं थकलं असेल, विजेचं बिल बाकी असेल किंवा घराचं प्रत्यक्ष नुकसान झालं असेल, तरच तो तितकीच रक्कम कापू शकतो. विनाकारण पूर्ण रक्कम रोखणे हे कायदेशीररीत्या चुकीचे आहे.
5. कोर्टाचा महत्त्वाचा निकाल
दिल्ली उच्च न्यायालयाने एका प्रकरणात स्पष्ट केलं आहे की, भाडेकरूने घर सोडताना ते व्यवस्थित स्थितीत देणं बंधनकारक आहे, पण त्यात नैसर्गिक झीज गृहीत धरली पाहिजे. घरमालकाने दुरुस्तीसाठी अवाढव्य खर्च मागितल्यास कोर्टाने तो खर्च कमी केल्याची किंवा नाकारल्याचीही अनेक उदाहरणं आहेत.
घरमालक आणि भाडेकरू यांचं नातं विश्वासावर टिकलेलं असतं. मात्र, वाद टाळण्यासाठी घर घेताना आणि सोडताना व्हिडिओ डोक्युमेंटेशन करणं हा सर्वात उत्तम पर्याय आहे. नियमांची माहिती असेल, तर तुमची फसवणूक होणार नाही आणि तुमचं हक्काचं डिपॉझिट सुरक्षित राहील.