Amazon-Flipkart वर सकाळी स्वस्त दिसणारी वस्तू रात्री महाग का होते? जाणून घ्या यामागचा 'प्रायसिंग गेम'

"अरे! सकाळी तर स्वस्त होतं, आता अचानक महाग कसं झालं?" हा प्रश्न आपल्या सर्वांनाच पडतो. आपल्याला वाटतं की नशीब खराब आहे, पण खरं तर हे नशिबाचं नाही, तर ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या एका अत्यंत प्रगत तंत्रज्ञानाचं काम आहे. यालाच 'डायनॅमिक प्रायसिंग' (Dynamic Pricing) असं म्हणतात. चला तर मग, तुमच्या खिशावर परिणाम करणाऱ्या या 'प्रायसिंग गेम'मागचं सत्य जाणून घेऊया.

advertisement

'अल्गोरिदम'ची कमाल (Dynamic Pricing Algorithm)

ई-कॉमर्स कंपन्या एखाद्या वस्तूची किंमत ठरवण्यासाठी माणसाचा वापर करत नाहीत, तर यासाठी अत्यंत हाय-टेक 'अल्गोरिदम' आणि 'आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स' (AI) वापरलं जातं. हे सॉफ्टवेअर सेकंदा-सेकंदाला बाजारपेठेतील परिस्थिती तपासत असतं. जर एखाद्या वस्तूची मागणी अचानक वाढली, तर हे सॉफ्टवेअर आपोआप त्याची किंमत वाढवून टाकतं.

तुमचा 'सर्च डेटा' ट्रॅक होतो

जेव्हा तुम्ही एखादी वस्तू वारंवार सर्च करता किंवा ती 'विशलिस्ट' (Wishlist) मध्ये टाकता, तेव्हा कंपनीच्या सिस्टीमला कळतं की तुम्हाला ती वस्तू घ्यायचीच आहे. अशा वेळी, तुमच्यासाठी त्या वस्तूची किंमत वाढवून दाखवली जाऊ शकते. याला 'पर्शनलाईज्ड प्रायसिंग' असंही म्हणतात.

स्पर्धकांवर नजर

Amazon आणि Flipkart यांच्यात सतत युद्ध सुरू असतं. जर Amazon ने एखाद्या लॅपटॉपची किंमत कमी केली, तर Flipkart चं अल्गोरिदम काही मिनिटांतच आपल्या प्लॅटफॉर्मवर त्या वस्तूची किंमत कमी करतं. रात्रीच्या वेळी जेव्हा खरेदीदारांची संख्या वाढते, तेव्हा कंपन्या नफा कमावण्यासाठी किंमती वाढवतात.

स्टॉकची उपलब्धता

जर एखाद्या विक्रेत्याकडे स्टॉक कमी शिल्लक असेल आणि खरेदी करणारे लोक जास्त असतील, तर 'डिमांड-सप्लाय'च्या नियमानुसार किंमत वाढवली जाते. सकाळी कदाचित स्टॉक जास्त असतो, म्हणून किंमत कमी असते, पण रात्रीपर्यंत जसा स्टॉक संपायला येतो, तशी किंमत गगनाला भिडते.

लोकेशन आणि वेळेचा खेळ

तुम्ही कोणत्या शहरातून लॉग-इन करत आहात आणि कोणत्या वेळी शॉपिंग करत आहात, याचाही परिणाम किंमतीवर होतो. अनेकदा रात्री 10 ते 12 या वेळेत लोक जास्त शॉपिंग करतात, त्यामुळे या काळात 'पीक अवर्स' (Peak Hours) मुळे किंमती वाढवल्या जातात.

अशा 'प्रायसिंग गेम'मधून वाचण्यासाठी या 5 टिप्स वापरा:

इन्कग्निटो मोड (Incognito Mode): वस्तू सर्च करताना नेहमी ब्राउझरचा प्रायव्हेट मोड वापरा, जेणेकरून तुमची 'कुकीज' ट्रॅक होणार नाहीत.

प्राईस ट्रॅकर टूल्स (Price Trackers): 'PriceBefore' किंवा 'Keepa' सारख्या वेबसाइट्स वापरा, ज्या तुम्हाला त्या वस्तूची गेल्या काही महिन्यांतील सर्वात कमी किंमत किती होती, हे सांगतात.

कार्टमध्ये वस्तू ठेवा: अनेकदा कार्टमध्ये वस्तू ठेवून सोडून दिली की, कंपनी तुम्हाला ती घेण्यासाठी खास 'डिस्काउंट कूपन' पाठवते.

लॉग-आउट करा: शॉपिंग करण्यापूर्वी अकाउंटमधून लॉग-आउट करून किंमत तपासा, अनेकदा नवीन युजर्सना कमी किंमत दाखवली जाते.

मध्यरात्री किंवा पहाटे चेक करा: सकाळी लवकर किंवा दुपारी 3-4 च्या सुमारास ट्रॅफिक कमी असल्याने किंमती अनेकदा स्थिर किंवा कमी असतात.

ऑनलाइन शॉपिंगमध्ये दिसणारी किंमत ही अंतिम नसते. ती बदलत राहते. त्यामुळे घाईत खरेदी करण्याऐवजी थोडा वेळ वाट पाहून आणि 'प्राईस हिस्ट्री' तपासूनच पैसे खर्च करणं शहाणपणाचं ठरेल.