आता गुपचूप लग्न लागणार नाही; लग्नाची नोटीस थेट पालकांच्या मोबाईलवर येणार, गुजरातमध्ये विवाह नोंदणीचा नवा नियम

गुजरात सरकारने अधिकृतपणे गुजरात मॅरिज रजिस्ट्रेशन अॅक्टमधील नियम 44 मध्ये बदल करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. हा बदल जनहिताचा मुद्दा असल्याचे सरकारकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. प्रस्तावित दुरुस्तीनुसार कोणत्याही विवाहाची नोंदणी करण्यापूर्वी संबंधित जोडप्याने आपल्या आई-वडिलांना लग्नाची माहिती दिली असल्याची नोंद करणे आवश्यक राहील. तसेच आई-वडिलांची सविस्तर माहिती सादर करणे ही विवाह नोंदणी प्रक्रियेचा अनिवार्य भाग असेल. हे बदल अंतिम करण्यापूर्वी नागरिकांकडून सूचना व हरकती मागवण्यासाठी सरकारने 30 दिवसांची मुदत दिली आहे.

advertisement

नवीन बहु-स्तरीय प्रक्रियेनुसार, विवाह नोंदणीसाठी अर्ज करणाऱ्या जोडप्याला एक औपचारिक घोषणापत्र सादर करावे लागेल. या घोषणेत त्यांनी आपल्या आई-वडिलांना विवाहाची माहिती दिली आहे की नाही, याचा स्पष्ट उल्लेख करावा लागेल. त्यासोबतच आई आणि वडिलांचे आधार कार्ड, कायमचा पत्ता आणि मोबाईल क्रमांक यांची माहिती द्यावी लागेल. सहाय्यक निबंधक (Assistant Registrar) या कागदपत्रांची पडताळणी पूर्ण केल्यानंतर सरकारकडून 10 कामकाजाच्या दिवसांत इलेक्ट्रॉनिक किंवा लेखी स्वरूपात संबंधित पालकांना अधिकृत सूचना पाठवली जाईल.

याशिवाय, प्रस्तावित नियमांनुसार संपूर्ण विवाह नोंदणी प्रक्रिया पारंपरिक कागदी पद्धतीऐवजी राज्य सरकारच्या केंद्रीकृत ऑनलाइन पोर्टलवर स्थानांतरित केली जाणार आहे. अर्जाची नोंद झाल्यानंतर तत्काळ प्रमाणपत्र देण्याऐवजी, अर्जाच्या तारखेपासून 30 दिवसांचा अनिवार्य प्रतीक्षा कालावधी (वेटिंग पीरियड) ठेवण्यात येणार आहे. या कालावधीनंतरच विवाह नोंदणी प्रमाणपत्र जारी केले जाईल.

या प्रस्तावित बदलांमुळे गुजरातमधील विवाह नोंदणी प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि नियंत्रित करण्याचा सरकारचा प्रयत्न असल्याचे सांगितले जात असले, तरी सामाजिक आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याच्या दृष्टीने या नियमांवर चर्चा आणि वाद होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.