तांत्रिक भाषेत याला व्हिसा म्हणत नसले तरी, याचे स्वरूप अगदी व्हिसासारखेच असते. याला 'इनर लाईन परमिट' (Inner Line Permit - ILP) असे म्हणतात. जर तुम्ही पर्यटनासाठी या राज्यांत जाण्याचा विचार करत असाल, तर ही माहिती तुमच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
1. नक्की काय आहे हे 'इनर लाईन परमिट' (ILP)?
इनर लाईन परमिट हे भारत सरकारने जारी केलेले एक अधिकृत प्रवास दस्तऐवज आहे. हे परमिट भारतीय नागरिकांना देशातील काही 'संरक्षित' (Protected Areas) भागात मर्यादित काळासाठी प्रवास करण्याची परवानगी देते. ब्रिटीश काळातील 'बंगाल इस्टर्न फ्रंटियर रेग्युलेशन 1873' नुसार ही पद्धत सुरू करण्यात आली होती, जी आजही सुरू आहे.
advertisement
2. कोणत्या राज्यांमध्ये लागते ही 'एन्ट्री'?
भारतातील प्रामुख्याने ईशान्येकडील (North-East) चार राज्यांमध्ये जाण्यासाठी तुम्हाला ILP काढावे लागते:
अरुणाचल प्रदेश: हे राज्य चीनच्या सीमेला लागून असल्याने सुरक्षिततेच्या कारणास्तव येथे पूर्ण राज्यासाठी परमिट लागते.
नागालँड: कोहिमा किंवा इतर पर्यटन स्थळी जाण्यासाठी हे परमिट अनिवार्य आहे. (केवळ दिमापूर शहरासाठी काही सवलती आहेत).
मिझोरम: निसर्गरम्य मिझोरममध्ये प्रवेशासाठी चेकपोस्टवर परमिट दाखवावे लागते.
मणिपूर: 2019 पासून मणिपूरमध्येही बाहेरील राज्यातील पर्यटकांसाठी ILP लागू करण्यात आले आहे.
याव्यतिरिक्त, केंद्रशासित प्रदेश लक्षद्वीप आणि लडाखमधील काही सीमावर्ती भाग (उदा. न्युब्रा व्हॅली, पँगॉन्ग लेक) पाहण्यासाठी देखील अशाच प्रकारच्या परमिटची आवश्यकता असते.
3. कोणत्या कागदपत्रांची (Documents) गरज असते?
व्हिसासाठी जशी कागदपत्रे लागतात, तशीच इथेही काही मूलभूत डॉक्युमेंट्स लागतात:
ओळखपत्र: आधार कार्ड, पॅन कार्ड, व्होटर आयडी किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स.
फोटो: पासपोर्ट आकाराचे नवीन किंवा रिसंट फोटो.
प्रवास तपशील: तुम्ही कुठे थांबणार आहात आणि किती दिवस राहणार आहात, याची माहिती.
4. परमिट कुठे आणि कसे मिळते?
हे परमिट मिळवणे आता खूप सोपे झाले आहे. तुम्ही दोन प्रकारे हे मिळवू शकता:
ऑनलाईन (Online): संबंधित राज्याच्या अधिकृत 'e-ILP' पोर्टलवर जाऊन तुम्ही घरबसल्या अर्ज करू शकता.
ऑफलाईन (Offline): दिल्ली, कोलकाता, गुवाहाटी किंवा त्या राज्याच्या सीमावर्ती विमानतळावर असलेल्या सरकारी कार्यालयातून (Liaison Office) तुम्ही हे परमिट मिळवू शकता.
5. हे का बंधनकारक आहे?
या राज्यांची स्वतःची एक वेगळी संस्कृती, भाषा आणि आदिवासी परंपरा आहे. बाहेरील लोकांमुळे या स्थानिक संस्कृतीला धक्का लागू नये आणि सीमावर्ती भागांची सुरक्षा राखली जावी, या उद्देशाने हे नियम पाळले जातात.
जर तुम्ही ईशान्य भारताच्या सहलीचे नियोजन करत असाल, तर आयत्या वेळी होणारी धावपळ टाळण्यासाठी किमान आठवडाभर आधी तुमच्या 'व्हिसा'ची म्हणजेच ILP ची तयारी करा.
