ना वीज, ना कोळसा, ना डिझेल तर हवेवर चालणार ट्रेन; तिकीट फक्त 5 रुपये; कुठे आणि कसा करता येईल प्रवास?

ही नवीन हायड्रोजन ट्रेन दिसायला जेवढी आकर्षक आहे, तेवढीच ती वेगाच्या बाबतीत 'वंदे भारत'ला टक्कर देणारी आहे. ताशी 150 किलोमीटर वेगाने धावण्याची क्षमता असलेली ही ट्रेन एकाच वेळी 2,600 प्रवाशांना घेऊन जाऊ शकते. पण सर्वात थक्क करणारी गोष्ट म्हणजे तिचे तिकीट दर. सूत्रांच्या माहितीनुसार, या हायड्रोजन ट्रेनचे किमान भाडे फक्त 5 रुपये आणि कमाल भाडे 25 रुपये असू शकते. प्रीमियम सुखसोयी असूनही एवढे कमी भाडे हे सामान्य प्रवाशांसाठी मोठे गिफ्ट ठरणार आहे.

advertisement

नेमकं काय आहे 'हायड्रोजन तंत्रज्ञान'?

ही ट्रेन ना डिझेलवर चालते ना विजेवर. याला 'ग्रीन ट्रेन' म्हटले जाते. यात पाण्यापासून हायड्रोजन वायू वेगळा केला जातो आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या ऊर्जेवर ट्रेन धावते. या प्रक्रियेत इंजिनमधून धूर नाही तर फक्त पाण्याची वाफ बाहेर पडते. यामुळे पर्यावरणाचे अजिबात प्रदूषण होत नाही. 1 किलो हायड्रोजन गॅसमध्ये ही ट्रेन 2 किलोमीटरचे अंतर कापते.

विमानासारखा अनुभव आणि मेट्रोसारखी सुविधा

चेन्नईच्या 'इंटिग्रल कोच फॅक्टरी' (ICF) मध्ये तयार झालेल्या या ट्रेनचा रंग निळा आणि पांढरा आहे. आतून पाहिल्यास तुम्हाला ती एखाद्या विमानासारखी वाटेल. तिला मेट्रोप्रमाणे स्वयंचलित दरवाजे. निळ्या रंगाचे आरामदायी गादीचे सीट, एलईडी लाईट पॅनेल आणि मॉडर्न पंखे आहेत. तापमानासाठी सेन्सर्स आणि अत्याधुनिक 'बायो टॉयलेट्स'ची सोय.

कुठे धावणार देशातील पहिली हायड्रोजन ट्रेन?

भारतातील ही पहिली हायड्रोजन ट्रेन हरियाणामधील जिंद ते सोनिपत या सेक्शनमध्ये धावणार आहे. साधारण 356 किलोमीटरचा पल्ला ही ट्रेन गाठणार आहे आणि प्रवासात 4 ते 5 महत्त्वाचे थांबे असतील. सुरुवातीला हा प्रयोग या मार्गावर यशस्वी झाल्यानंतर देशातील इतर भागांतही अशा गाड्या सुरू केल्या जातील.

भारतीय रेल्वेने टाकलेलं हे पाऊल केवळ प्रवासाचा वेग वाढवणारं नाही, तर निसर्गाचं रक्षण करणारंही आहे. 26 जानेवारीला रेल्वे मंत्रालयाकडून याची अधिकृत घोषणा होण्याची प्रतीक्षा आता सर्वच भारतीयांना लागली आहे.