Diabetics : मधुमेहाच्या रुग्णांनी द्राक्षे खावीत का? रक्तातील साखरेवर नेमका काय होतो परिणाम; जाणून घ्या तज्ज्ञांचे मत

निरोगी आयुष्यासाठी फळे खाणे अत्यंत आवश्यक असते. फळांमधून आपल्याला नैसर्गिक साखर, फायबर्स आणि महत्त्वाची जीवनसत्त्वे मिळतात. मात्र, जेव्हा विषय मधुमेह किंवा डायबेटीजचा येतो, तेव्हा खाण्यापिण्यावर अनेक मर्यादा येतात. विशेषतः द्राक्षांसारखी गोड फळे रक्तातील साखरेची पातळी वाढवू शकतात, असा एक समज आहे. पण, मधुमेही रुग्णांसाठी द्राक्षे खरोखरच व्हिलन आहेत का? की ती मर्यादित प्रमाणात खाणे फायदेशीर ठरू शकते? चला, यामागचे सत्य समजून घेऊया.

द्राक्षांचा ग्लायसेमिक इंडेक्स (GI) काय सांगतो?कोणतेही अन्न रक्तातील साखर किती वेगाने वाढवते, हे त्याच्या ग्लायसेमिक इंडेक्सवरून ठरते.कमी GI (55 पेक्षा कमी): साखर हळूहळू वाढते.द्राक्षांचा GI: द्राक्षांचा ग्लायसेमिक इंडेक्स साधारणपणे 53 ते 59 च्या दरम्यान असतो. म्हणजेच द्राक्षे लो टू मीडियम या श्रेणीत येतात.द्राक्षे खाल्ल्याने साखर एकदम वाढत नाही, परंतु ती इतर कमी साखरेच्या फळांच्या (उदा. सफरचंद किंवा पेरू) तुलनेत थोडी जास्त असते.

द्राक्षांमधील महत्त्वाचे घटक आणि फायदेद्राक्षांमध्ये केवळ साखर नसते, तर त्यात मधुमेहींसाठी फायदेशीर ठरणारे काही विशेष घटक असतात:

हा एक शक्तिशाली अँटी-ऑक्सिडंट आहे. अभ्यासानुसार, रेस्वेराट्रोल शरीरातील इन्सुलिनची संवेदनशीलता सुधारण्यास मदत करू शकते, ज्यामुळे शरीर साखरेवर योग्य प्रक्रिया करू शकते. द्राक्षांच्या सालीमध्ये फायबर्स असतात, जे साखर रक्तात शोषली जाण्याची गती कमी करतात.हे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी आणि हाडांच्या आरोग्यासाठी उत्तम असतात.

मधुमेहींनी द्राक्षे खाताना 'या' 4 गोष्टी लक्षात ठेवाव्यातजर तुम्हाला मधुमेह असेल आणि तुम्हाला द्राक्षे खायची असतील, तर आहारतज्ज्ञ खालील खबरदारी घेण्याचा सल्ला देतात:प्रमाणावर नियंत्रण : एका वेळी अर्धी वाटी किंवा साधारण 10 ते 12 द्राक्षे खाणे सुरक्षित मानले जाते. एकाच वेळी खूप जास्त द्राक्षे खाल्ल्याने रक्तातील साखर अचानक वाढू शकते.

द्राक्षांचा रस टाळा: द्राक्षांचा रस प्यायल्याने त्यातील फायबर्स नष्ट होतात आणि साखर थेट रक्तात मिसळते. त्यामुळे रसाऐवजी संपूर्ण फळ चावून खाणे केव्हाही चांगले. द्राक्षे नेहमी सकाळी किंवा दोन जेवणांच्या मध्ये (Mid-day snack) खावीत. रात्रीच्या वेळी फळे खाणे टाळावे.द्राक्षे खाताना त्यासोबत थोडे प्रथिनेयुक्त पदार्थ (उदा. थोडे बदाम किंवा अक्रोड) खाल्ल्यास रक्तातील साखर नियंत्रणात राहण्यास मदत होते.

कोणती द्राक्षे उत्तम काळी की हिरवी?मधुमेहींसाठी काळी किंवा लाल द्राक्षे हिरव्या द्राक्षांपेक्षा किंचित जास्त फायदेशीर ठरू शकतात. कारण, गडद रंगाच्या द्राक्षांमध्ये अँथोसायनिन्स आणि रेस्वेराट्रोलचे प्रमाण जास्त असते, जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी आणि रक्तातील साखर व्यवस्थापनासाठी अधिक प्रभावी मानले जातात.अमेरिकन डायबिटीज असोसिएशन (ADA) नुसार, मधुमेहाचे रुग्ण सर्व प्रकारची फळे खाऊ शकतात, पण त्यांनी ती मर्यादित प्रमाणात खावीत. द्राक्षे मधुमेहींसाठी वर्ज्य नाहीत, मात्र ती खाताना प्रमाण पाळणे हीच आरोग्याची गुरुकिल्ली आहे.

(नोट : वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहे, न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही, आमचा उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे)