जिद्द अन् मेहनत अफाट! दिव्यांग असूनही मानली नाही हार, 35 वर्षे एका पायावर केली शेती, आता...

तुम्ही अनेक यशस्वी शेतकऱ्यांच्या कथा ऐकल्या असतील, पण आज आम्ही तुम्हाला अशा एका शेतकऱ्याबद्दल सांगणार आहोत, ज्यांच्याकडून प्रत्येकाने प्रेरणा घेण्याची गरज आहे. उत्तरप्रदेशातील बहराइच जिल्ह्यात राहणारे कन्हैयालाल जन्मजात दिव्यांग आहेत आणि लहानपणापासून लोक त्यांना टोमणे मारत होते. 'हा लंगडा आहे, आयुष्यात काही करू शकणार नाही,' अशा गोष्टी त्यांना ऐकायला मिळत होत्या. पण कन्हैयालालने त्या टोमण्यांकडे दुर्लक्ष करत आपल्या आयुष्याची सुरुवात केली आणि शेतीला आपले जीवन बनवले.

त्यांना फक्त एकच पाय आहे आणि गेल्या 35 वर्षांपासून ते एका पायावर शेती करत आहेत. ते एकाच पायाने शेत नांगरतात आणि इतर सर्व कामं करतात. जर हिंमत मोठी असेल आणि काहीतरी करण्याची इच्छा असेल, तर कोणतीही अडचण मार्गात येऊ शकत नाही. कन्हैयालाल हे उदाहरण आहे.

विकासखंड तेजवापूर अंतर्गत येणाऱ्या गजपतिपूर गावात राहणारे कन्हैयालाल यांचा डावा पाय जन्मजात पूर्णपणे दिव्यांग आहे. पण एक पाय नसतानाही कन्हैयालाल गेल्या 35 वर्षांपासून संघर्ष करत आहेत. कन्हैयालाल आपल्या कुटुंबासोबत त्यांच्या शेतीत डाळ, गहू आणि धान्याचे उत्पादन घेतात.

कन्हैयालाल यांच्या घरापासून शेताचे अंतर सुमारे 200 मीटर आहे. पूर्वी ते पायी शेतावर जायचे, पण नंतर सरकारी योजनेअंतर्गत त्यांना ट्रायसायकल मिळाली. त्यानंतर ते त्यावर शेतावर जाऊ लागले. घरीून निघाल्यावर शेतावर पोहोचून ते बांधाच्या कडेला ट्रायसायकल पार्क करतात आणि मग त्यांच्यासोबत घेतलेल्या कुदळ आणि फावड्याच्या मदतीने स्वतःच शेत नांगरतात, खुरपणी करतात आणि पाणी देतात.

ते म्हणतात की, इतर सामान्य माणसांपेक्षा त्यांना हे काम करायला थोडा जास्त वेळ लागतो, पण काम पूर्ण होतं. हळू हळू कन्हैयालाल यांच्या पत्नीही त्यांना या कामात मदत करतात. कन्हैयालाल यांनी बोलताना सांगितलं की, त्यांनी शेतीच्या बळावरच आपल्या भावाचं लग्न केलं आणि घर बांधलं. कुटुंबाचा उदरनिर्वाह याच पैशातून चालतो. मुलांच्या शिक्षणाचा खर्चही यातूनच भागवला जातो. शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणास्रोत दुसरे कोणी नसून हे बहराइचचे कन्हैयालाल आहेत.