TRENDING:
कोणत्या देशाने काय भूमिका घेतली?
रशियाचे राजदूत वासिली नेबेंझिया यांनी सांगितले की मॉस्को जागतिक मुक्त नौवहनाला पाठिंबा देतो. मात्र हा प्रस्ताव एकतर्फी असल्याचे त्यांनी नमूद केले. यामुळे सुरू असलेल्या शांतता चर्चांवर परिणाम होऊ शकतो, असेही त्यांनी म्हटले.
चीनचे संयुक्त राष्ट्रांतील राजदूत फू कोंग यांनी सांगितले की बीजिंग होर्मुज सामुद्रधुनी बंद करण्याच्या विरोधात आहे. पण या प्रस्तावात संघर्षाचे संपूर्ण चित्र मांडलेले नाही आणि त्यात एकतर्फी दबावाचा सूर आहे.
advertisement
अमेरिकेचे दूत माइक वॉल्ट्ज यांनी रशिया आणि चीनच्या व्हेटोवर टीका करत याला अडथळा निर्माण करणारी भूमिका म्हटले आणि सुरक्षा परिषदेच्या कामगिरीसाठी हा खालचा स्तर असल्याचे नमूद केले.
पाकिस्तानचे संयुक्त राष्ट्रांतील राजदूत आसिम इफ्तिखार अहमद यांनी परिस्थिती गंभीर असल्याचे मान्य केले. पण संवादाची दारे उघडी ठेवण्यासाठी कूटनीतिक अवकाश आवश्यक असल्याचे सांगितले.
पाकिस्तानची अडचणीतली स्थिती
सध्या पाकिस्तान अत्यंत गुंतागुंतीच्या परिस्थितीत अडकला आहे. एका बाजूला अमेरिका आहे ज्याच्याकडून पाकिस्तानला आर्थिक मदत आणि लष्करी सहाय्य मिळते. दुसऱ्या बाजूला सऊदी अरेबिया आणि बहरीनसारखे देश आहेत ज्यांनी पाकिस्तानला आर्थिक संकटात मदत केली आहे. तर तिसऱ्या बाजूला शेजारी इराण आहे ज्याच्याशी गॅस पाइपलाइन आणि सीमावादासारखे मुद्दे जोडलेले आहेत.
अरब देशांची नाराजी
बहरीनने या बैठकीत जोरदारपणे सांगितले की इराणने जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या जलमार्गाचा राजकीय हत्यार म्हणून वापर सुरू केला आहे. बहरीनला अरब लीग आणि अमेरिकेचा पाठिंबा होता. मात्र स्वतःला मुस्लिम जगाचे नेतृत्व करणारा देश म्हणून मांडणाऱ्या पाकिस्तानने या प्रस्तावाला पाठिंबा न देता मौन बाळगले.
हा निर्णय अरब देशांसाठी एक प्रकारचा कूटनीतिक धक्का मानला जात आहे. सऊदी अरेबिया आधीच पाकिस्तानला दिल्या जाणाऱ्या आर्थिक मदतीबाबत सावध आहे. अशा परिस्थितीत पाकिस्तानचा हा निर्णय त्याच्या विश्वासार्हतेवर परिणाम करू शकतो.
पाकिस्तानसाठी ‘ट्रिपल’ संकट
FATF आणि अमेरिकेचा दबाव: इराणबाबत नरम भूमिका घेणाऱ्या देशांवर अमेरिका आधीच कठोर आहे. पाकिस्तानच्या या भूमिकेमुळे त्याच्यावर पुन्हा आर्थिक निर्बंध किंवा ग्रे लिस्टचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
आखाती देशांपासून दुरावा: सऊदी अरेबिया आणि बहरीन हे पाकिस्तानसाठी गुंतवणुकीचे मोठे स्रोत आहेत. त्यांच्या नाराजीमुळे आर्थिक मदतीवर परिणाम होऊ शकतो.
इराणचाही अविश्वास: पाकिस्तानला वाटते की मतदानात सहभागी न होता तो इराणला खूश करू शकतो, पण सीमावाद आणि बलुच प्रश्नांमुळे इराणलाही पाकिस्तानवर पूर्ण विश्वास नाही.
कूटनीती की आत्मघातकी पाऊल?
पाकिस्तानची तटस्थ भूमिका ही त्याच्या कूटनीतिक कमजोरीचे प्रतीक मानली जात आहे. जग दोन गटांत विभागले जात असताना पाकिस्तानला आपली भूमिका स्पष्ट करता येत नाही. अमेरिका आणि अरब देशांना नाराज करून तो आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एकटा पडू शकतो. दोन बाजूंमध्ये संतुलन साधण्याचा हा प्रयत्न पाकिस्तानसाठी धोकादायक ठरू शकतो.
आखाती देशांचा इशारा
आखाती देशांनी या निर्णयावर तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. बहरीनच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी इराणवर होर्मुज सामुद्रधुनीचा राजकीय वापर केल्याचा आरोप केला. त्यांनी इशारा दिला की जर इराणच्या या भूमिकेला वेळीच रोखले नाही, तर त्याचे गंभीर जागतिक परिणाम होतील. आखाती देशांच्या मते जर सुरक्षा परिषद यावर ठोस कारवाई करत नसेल, तर आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन वाढून जागतिक व्यवस्था धोक्यात येऊ शकते.