अमेरिकेकडून रेड लाईन क्रॉस, इराणच्या खार्ग बेटावर महाभयंकर हल्ला; जगाची 'लाईफलाईन' ठप्प होण्याची भीती

दरम्यान Israel Defense Forces (IDF) म्हणजेच इस्रायली लष्कराने इराणमधील विविध भागांतील “इन्फ्रास्ट्रक्चर साइट्स”वर मोठ्या प्रमाणावर हल्ले पूर्ण केल्याचे सांगितले. मात्र नेमक्या ठिकाणांची माहिती देण्यात आलेली नाही. काही वेळापूर्वीच आम्ही इराणमधील अनेक भागांतील दहशतवादी संबंधित ठिकाणांवर डझनभर हल्ले केले, असे इस्रायली लष्कराने निवेदनात म्हटले आहे.

खार्ग बेटावरील या हल्ल्यांची बातमी तेहरानने दिलेल्या इशाऱ्यानंतर अवघ्या दोन आठवड्यांत समोर आली आहे. इराणने स्पष्ट केले होते की, त्यांच्या दक्षिण किनाऱ्यांवर किंवा बेटांवर कोणताही हल्ला झाल्यास पर्शियन आखातातील जलमार्गांमध्ये समुद्री माईन्स (बारुदी सापळे) टाकून वाहतूक विस्कळीत केली जाईल.

advertisement

यापूर्वी मार्चच्या मध्यातही अमेरिकन सैन्याने खार्ग बेटावर हल्ले केले होते. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्या हल्ल्यांमध्ये लष्करी लक्ष्य पूर्णपणे नष्ट झाल्याचा दावा केला होता आणि पुढील टप्प्यात तेल संबंधित पायाभूत सुविधांवर हल्ले होऊ शकतात, असे संकेत दिले होते.

Reuters च्या अहवालानुसार मार्च अखेरपर्यंत अमेरिकन मरीन दलाचे दोन तुकडी या भागात तैनात केल्या जाऊ शकतात जर ट्रम्प यांनी भू-आक्रमणाला मंजुरी दिली तर. त्यांनी इराणला Strait of Hormuz पुन्हा सर्व जहाजांसाठी खुले करण्याची मुदतही दिली आहे जी मंगळवारी संपत आहे. तसेच त्यांनी तेहरानसमोर एक शांतता प्रस्तावही ठेवला आहे.

याचबरोबर Axios च्या वृत्तानुसार अमेरिका खार्ग बेटावर कब्जा करणे किंवा नाकेबंदी लावण्याच्या पर्यायांवरही विचार करत आहे. ज्याद्वारे इराणवर दबाव आणता येईल.

इराणच्या संरक्षण परिषदेने 23 मार्च रोजी दिलेल्या निवेदनात इशारा दिला होता की, इराणच्या किनाऱ्यांवर किंवा बेटांवर हल्ला करण्याचा कोणताही प्रयत्न झाल्यास आखातातील सर्व प्रवेशमार्ग विविध प्रकारच्या समुद्री माईन्सने भरले जातील. यामध्ये किनाऱ्यावरून सोडता येणाऱ्या तरंगत्या माईन्सचाही समावेश असेल.

खार्ग बेट इराणच्या किनाऱ्यापासून सुमारे 26 किमी अंतरावर तर होर्मुझ सामुद्रधुनीपासून सुमारे 483 किमी वायव्य दिशेला स्थित आहे. या बेटाभोवती खोल पाणी असल्यामुळे मोठ्या तेल टँकर्सना येथे थांबता येते. जे इराणच्या उथळ किनाऱ्यांवर शक्य नाही.

महत्त्वाचे म्हणजे या बेटावरून इराणच्या सुमारे 90 टक्के तेल निर्यातीचे संचालन केले जाते. त्यामुळे येथे कोणताही अडथळा निर्माण झाला किंवा बेटावर कब्जा झाला तर इराणच्या ऊर्जा व्यापारावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. इराण हा Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) मधील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा तेल उत्पादक देश आहे.