Income Tax : कष्टाची कमाई टॅक्समध्ये जातेय? मात्र 'या' 10 मार्गांनी मिळणारे उत्पन्न आहे पूर्णपणे टॅक्स फ्री, तुम्हाला हे माहितीय का?

महिन्याची 1 तारीख आली की पगार होण्याचा आनंद जितका मोठा असतो, तितकीच धाकधूक सॅलरी स्लिपमधील Income Tax हा रकाना पाहून होते. मग तो पगारदार कर्मचारी असो वा एखादा छोटा व्यावसायिक, प्रत्येकाच्या मनात एकच विचार असतोटॅक्स वाचवण्यासाठी नक्की काय करावं? आपण दिवस-रात्र मेहनत करतो ती आपल्या कुटुंबाच्या चांगल्या भविष्यासाठी, पण नियमांनुसार त्यातील एक हिस्सा कराच्या स्वरूपात सरकारला द्यावा लागतो.

1. शेतीतून मिळणारे उत्पन्नभारत हा कृषिप्रधान देश आहे, त्यामुळेच शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाला आयकराच्या कचाट्यातून बाहेर ठेवण्यात आले आहे. पिकांची विक्री करून मिळणारे पैसे किंवा शेतजमिनीतून येणारे भाडे यावर कोणताही टॅक्स लागत नाही. (मात्र, जर हे उत्पन्न टॅक्स स्लॅबपेक्षा जास्त असेल, तर मात्र त्यावर टॅक्स लागू शकतं

2. पीपीएफमधील परतावा (PPF Returns)पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड (PPF) हे गुंतवणुकीचे सर्वात सुरक्षित आणि लोकप्रिय साधन आहे. यात दरवर्षी 1.5 लाख रुपयांपर्यंतच्या गुंतवणुकीवर 'कलम 80C' नुसार सवलत मिळतेच, पण त्यासोबतच मिळणारे व्याज आणि मॅच्युरिटीची रक्कमही पूर्णपणे टॅक्स फ्री असते.

3. ईपीएफमधून पैसे काढणे (EPF Withdrawal)जर तुम्ही सलग 5 वर्षे नोकरी केली असेल आणि त्यानंतर ईपीएफमधील (Employees' Provident Fund) पैसे काढले, तर त्यावर टॅक्स भरावा लागत नाही. यामध्ये कंपनीचा हिस्सा, तुमचा हिस्सा आणि त्यावर मिळालेलं व्याज या सर्वांना करातून सूट मिळते.

4. सुकन्या समृद्धी योजना (SSY)मुलींच्या भविष्यासाठी सुरू केलेली ही योजना पालकांसाठी वरदान आहे. यात मिळणारे व्याज आणि मॅच्युरिटीची रक्कम यावर सरकार कोणताही टॅक्स लावत नाही.

5. टॅक्स-फ्री बाँड्स (Tax-Free Bonds)काही सरकारी संस्था विशिष्ट कामांसाठी टॅक्स फ्री बाँड्स जारी करतात. नावातच लिहिल्याप्रमाणे, या बाँड्समधून मिळणाऱ्या व्याजावर गुंतवणूकदाराला कोणताही कर भरावा लागत नाही.

6. ग्रॅच्युइटी (Gratuity)सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी मिळालेली संपूर्ण ग्रॅच्युइटी टॅक्स फ्री असते. खाजगी कर्मचाऱ्यांसाठी ही मर्यादा 20 लाख रुपयांपर्यंत आहे. दीर्घकाळ एकाच संस्थेत सेवा दिल्यानंतर मिळणारा हा सन्मान करातून मुक्त असतो.

7. विमा पॉलिसीची मॅच्युरिटी (Life Insurance Proceeds)आयुर्विमा पॉलिसीची मुदत संपल्यावर मिळणारी रक्कम किंवा पॉलिसीधारकाच्या मृत्यूनंतर वारसाला मिळणारे पैसे पूर्णपणे टॅक्स फ्री असतात. (मात्र, यासाठी प्रीमियमची रक्कम विम्याच्या रकमेच्या 10% पेक्षा जास्त नसावी, असे काही नियम आहेत).

8. शिक्षणासाठी मिळणारी स्कॉलरशिप (Scholarships)जर एखाद्या विद्यार्थ्याला शिक्षणासाठी सरकार किंवा एखाद्या संस्थेकडून स्कॉलरशिप मिळाली असेल, तर त्यावर कितीही रक्कम असली तरी टॅक्स लागत नाही. शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ही सवलत दिली जाते.

9. जवळच्या नातेवाईकांकडून मिळालेल्या भेटी (Gifts)आई-वडील, पती-पत्नी किंवा भावंडांकडून मिळालेल्या महागड्या भेटी किंवा वारसाहक्काने मिळालेली संपत्ती टॅक्स फ्री असते. इतर लोकांकडून 50,000 रुपयांपर्यंतच्या भेटींवरही कर भरावा लागत नाही.

10. मृत्युपत्रानुसार मिळालेली मालमत्ता (Inheritance)एखाद्या व्यक्तीला मृत्युपत्रानुसार (Will) जी मालमत्ता किंवा दागदागिने मिळतात, त्यावर भारतात इन्हेरिटन्स टॅक्' नाही. मात्र, ती मालमत्ता पुढे विकल्यावर जो नफा होईल, त्यावर कॅपिटल गेन टॅक्स लागू शकतो.

थोडक्यात काय तर टॅक्स वाचवणे म्हणजे चोरी करणे नव्हे, तर कायद्याने दिलेल्या सवलतींचा हुशारीने वापर करणे होय. तुमची गुंतवणूक आणि उत्पन्नाचे स्रोत वरीलप्रमाणे असतील, तर तुमची मोठी बचत होऊ शकते.