कांदे, द्राक्षा पिकाला पडेल भारी! फक्त 40 दिवसांचं पीक, एक एकरात कराल 5 लाखांपर्यंत कमाई

पुणे : बदलत्या जीवनशैलीमुळे आणि आरोग्याबाबत वाढलेल्या जागरूकतेमुळे सॅलड आणि हिरव्या पालेभाज्यांची मागणी झपाट्याने वाढत आहे. याच पार्श्वभूमीवर Iceberg लेट्यूस (आइसबर्ग) हे पीक शेतकऱ्यांसाठी कमी कालावधीत जास्त नफा देणारे ठरत आहे. विशेष म्हणजे या पिकाचे उत्पादन फक्त 30 ते 40 दिवसांत तयार होते आणि योग्य नियोजन केल्यास शेतकरी लाखो रुपयांचे उत्पन्न मिळवू शकतात.

advertisement

Iceberg लेट्यूसचा वापर प्रामुख्याने हॉटेल, रेस्टॉरंट, फास्टफूड चेन, मॉल्स तसेच मोठ्या शहरांतील सॅलड बारमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. बर्गर, सॅलड आणि सँडविचमध्ये याला मोठी मागणी आहे. त्यामुळे शहरी भागांच्या जवळ असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी हे पीक अत्यंत फायदेशीर मानले जाते.

आइसबर्ग शेतीसाठी लागणारी जमीन आणि हवामान

Iceberg लेट्यूससाठी थंड आणि समशीतोष्ण हवामान उपयुक्त असते. 15 ते 25 अंश सेल्सिअस तापमान या पिकासाठी आदर्श मानले जाते. महाराष्ट्रात ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा कालावधी यासाठी योग्य ठरतो. चांगला निचरा होणारी, सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध जमीन या पिकासाठी उपयुक्त असते. ड्रिप सिंचनाचा वापर केल्यास पाण्याची बचत होते आणि उत्पादनात वाढ होते.

एकरी खर्च किती येतो?

Iceberg शेतीचा एकरी खर्च तुलनेने जास्त असला तरी नफा त्याहून अधिक मिळतो. साधारणपणे एकरी खर्च खालीलप्रमाणे असतो. जसे की,

सुधारित बियाणे : 25,000 ते 30,000 रुपये

रोपवाटिका व लागवड खर्च : 15,000 ते 20,000 रुपये

खत, सेंद्रिय खत व कीडनाशके : 20,000 ते 25,000 रुपये

मजुरी व सिंचन खर्च : 15,000 ते 20,000 रुपये

एकूण एकरी खर्च सुमारे 75,000 ते 1 लाख रुपये येतो.

उत्पादन आणि नफा किती मिळतो?

एक एकर क्षेत्रातून साधारणपणे 8 ते 10 टन Iceberg लेट्यूसचे उत्पादन मिळू शकते. बाजारात Iceberg ला हंगामानुसार प्रति किलो 40 ते 80 रुपये, तर थेट हॉटेल किंवा कंपन्यांना पुरवठा केल्यास 100 रुपये किलोपर्यंत दर मिळतो.

सरासरी 8 टन उत्पादन आणि 60 रुपये किलो दर गृहीत धरल्यास एकरी उत्पन्न सुमारे 4.8 लाख रुपये होते. खर्च वजा जाता शेतकऱ्याला 3 ते 3.5 लाख रुपयांपर्यंत निव्वळ नफा मिळू शकतो.

Iceberg शेतीत यश मिळवण्यासाठी बाजार आधी ठरवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. थेट हॉटेल, रेस्टॉरंट, सुपरमार्केट किंवा कंपन्यांशी करार केल्यास दर स्थिर राहतात. दर्जेदार बियाणे, योग्य अंतरावर लागवड, वेळेवर सिंचन आणि रोग नियंत्रण केल्यास उत्पादनाची गुणवत्ता चांगली राहते.