TRENDING:
कोल्हापूर : आपण अलीकडे आलेल्या वेब सिरीज किंवा एखाद्या चित्रपटामध्ये एखाद्याला संमोहित करून त्याच्याकडून हवं ते करून घेता येतं असं दाखवलं जातं. पण एखाद्या चित्रपटात दाखवल्याप्रमाणे व्यक्तीला संमोहित करणं आणि त्याच्याकडून हवं ते करून घेणं, चित्रपटात दाखवल्याप्रमाणे या गोष्टीमध्ये कितीपत तथ्य आहे? हे तुम्हाला माहिती आहे का? संमोहन शास्त्र हे फार प्राचीन काळापासून अस्तित्वात आहे. याबद्दल लोकांना फार काही अशी माहिती नाही. अंधश्रद्धाळू भीती आणि अशास्त्रीय गैरसमजामुळे नेहमीच हे शास्त्र गूढ वाटत राहिले आहे. पण संमोहनातून एखाद्या कडून हवं ते करून घेता येऊ शकतं का? याबद्दच कोल्हापुरातील मानसोपचार आणि संमोहन उपचार तज्ज्ञ डॉक्टर उत्तम गव्हाणे यांनी माहिती दिली आहे.
advertisement
संमोहन म्हणजे काय?
संमोहन ही एक मानसिक आणि शारीरिक स्थिती आहे ज्यात व्यक्ती अत्यधिक आरामात, शांततेत आणि लक्ष केंद्रीत केलेल्या स्थितीत असतो. या अवस्थेत, व्यक्तीची चेतना थोडी थोडी कमी होऊन, त्याचा मस्तिष्क जास्त खुलेपणाने सूचनांना स्वीकारतो. व्यक्तीला त्याच्या सहमतीनुसार काही विशिष्ट बदल किंवा वर्तन करण्याची क्षमता दिली जाते.
स्वयंपाक घरातील हा पदार्थ आरोग्यासाठी उत्तम, दुधामध्ये थोडसा घेतला तरी तणावापासून राहाल दूर
संमोहनच्या प्रक्रियेत, व्यक्ती अधिक संवेदनशील होतो, परंतु याचा अर्थ असा नाही की तो कोणत्याही परिस्थितीत दुसऱ्याच्या इच्छेनुसार वर्तन करेल. संमोहनाने व्यक्तीला अधिक प्रभावी, आरामदायक, आणि मानसिक आरोग्यासाठी मदत केली जाऊ शकते, जसे की चिंता कमी करणे, धूम्रपान सोडणे, किंवा तणाव कमी करणे, असं डॉक्टर उत्तम गव्हाणे सांगतात.
संमोहनाचा वापर:
संमोहनचा वापर आजकाल वैद्यकीय क्षेत्रात अनेक प्रकारे केला जातो. हे मानसिक आणि शारीरिक उपचारांसाठी प्रभावी ठरू शकते.
धूम्रपान सोडणे: संमोहनाचा उपयोग धूम्रपान सोडण्यासाठी केला जातो. व्यक्तीला धूम्रपानाचा नकारात्मक परिणाम दर्शवून, त्याला त्याची आदत सोडण्यास मदत केली जाते.
चिंता आणि तणाव कमी करणे: संमोहनाचा वापर चिंताग्रस्त व्यक्तींना आराम देण्यासाठी आणि मानसिक तणाव कमी करण्यासाठी केला जातो.
झोपेच्या समस्या: काही लोक संमोहनाच्या मदतीने झोपेच्या समस्यांवर नियंत्रण ठेवू शकतात.
दुसऱ्याला हवं ते करून घेणं शक्य आहे का?
संमोहनाच्या स्थितीत असलेल्या व्यक्तीला विशिष्ट सूचनांवर प्रतिसाद देण्यासाठी सज्ज केले जाते. परंतु, संमोहनाच्या स्थितीत असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या नैतिक मूल्यांनुसार, किंवा त्याच्या इच्छेच्या विरुद्ध काहीही करण्यासाठी भाग पाडणे शक्य नाही. संमोहनाच्या अंतर्गत, व्यक्ती त्याच्या मूलभूत नैतिकतेनुसारच कार्य करतो.
संमोहनाचा वापर व्यक्तीच्या इच्छेनुसार सकारात्मक बदल घडवण्यासाठी केला जाऊ शकतो, परंतु तो इतर लोकांच्या इच्छेनुसार आणि त्याच्या सहमतीशिवाय काहीही करण्यास भाग पाडणं अशक्य आहे. विशेषतः, सम्मोहनाच्या प्रक्रियेत, काही गोष्टी जे गैरवर्तनात्मक किंवा अनैतिक असू शकतात, ते करण्यात व्यक्ती अक्षम असतो.
संमोहनातील थेरपीचे उद्दीष्ट:
संमोहनाच्या थेरपीचा उद्दीष्ट केवळ मानसिक किंवा शारीरिक आरोग्य सुधारण्यासाठी असतो. ह्याचा उद्दीष्ट दुसऱ्या व्यक्तीकडून काही वर्तन करवून घेणं नाही, तर त्या व्यक्तीला शांतता, तणाव मुक्तता, आणि स्व-विश्वास वाढवण्याचे असते. संमोहनातून दिलेल्या सूचनांमध्ये, व्यक्तीला त्याच्या जीवनातील चांगले बदल करण्यासाठी मदत केली जाते, जसे की:
चांगले निर्णय घेणे
दुराग्रह आणि वाईट सवयींना सोडणे
आत्मविश्वास वाढवणे
संमोहनाचे नैतिक सीमा:
संमोहनाचा वापर केल्यास, नैतिक आणि कायदेशीर बाबींचे पालन अत्यंत महत्त्वाचे आहे. संमोहनाच्या प्रक्रियेत, थेरपिस्ट किंवा सम्मोहक व्यक्तीने प्रत्येक व्यक्तीची सहमती घेतल्याशिवाय कोणत्याही प्रकारची हस्तक्षेप केली जाऊ नये. तसेच, संमोहनाच्या प्रक्रियेत असलेल्या व्यक्तीला तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने अनैतिक किंवा हानिकारक वर्तन करण्यास भाग पाडणे, हे पूर्णपणे अयोग्य आहे.
संमोहनाच्या मदतीने दुसऱ्याला हवं ते करून घेणं अशक्य आहे. सम्मोहनाचे मुख्य उद्दीष्ट वैयक्तिक आरोग्य सुधारणे आणि मानसिक तसेच शारीरिक ताण कमी करणे आहे. सम्मोहनाच्या प्रक्रियेत असलेल्या व्यक्तीला त्याच्या नैतिकतेच्या विरोधात काहीही करण्यास भाग पाडणे शक्य नाही. सम्मोहन फक्त आणि फक्त त्या व्यक्तीच्या सहमतीने, त्यांच्या भल्यासाठी कार्य करते. त्यामुळे, सम्मोहनावर आधारित कोणत्याही प्रकारच्या गैरवर्तनाची कल्पनाही चुकीची आहे आणि याच्या नैतिक सीमांचे पालन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे,असं डॉक्टर उत्तम गव्हाणे सांगतात.