Urine : लघवीचा रंग पिवळा होणं हे मधुमेहाचे लक्षण आहे का? शरीरातील 'हा' बदल नक्की काय सुचवतो

सकाळी उठल्यावर किंवा दिवसभरात कधीतरी लघवीचा रंग बदललेला दिसला की आपल्या मनात पहिली शंका येते ती म्हणजे, काही आजार तर झाला नसेल ना? अनेकदा आपण गुगलवर शोधतो किंवा सोशल मीडियावर चर्चा पाहतो आणि तिथल्या अर्धवट माहितीमुळे घाबरून जातो. सध्या सोशल मीडियावर आणि Quora सारख्या प्लॅटफॉर्मवर एक प्रश्न वारंवार विचारला जात आहे, लघवी पिवळी होणे हे वाढलेल्या रक्तातील साखरेचे लक्षण आहे का?

आपलं शरीर हे एका यंत्रासारखं आहे. शरीरात काहीही बिघाड झाला की ते विविध संकेतांद्वारे आपल्याला सावध करत असतं. लघवीचा रंग हा अशाच संकेतांपैकी एक आहे. पण प्रत्येक वेळी लघवी पिवळी होणे म्हणजे मधुमेहच असतो असं नाही. यामागे नक्की काय विज्ञान आहे आणि आपण कधी सावध व्हायला हवं, हे सविस्तर समजून घेऊया.

लघवीचा रंग का बदलतो?वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, लघवीचा रंग पिवळा होण्याची काही अतिशय सामान्य कारणे असू शकतात, ज्याचा मधुमेहाशी काहीही संबंध नसतो:

पाण्याची कमतरता : जर तुम्ही दिवसभरात पुरेसे पाणी प्यायले नसेल, तर लघवी गडद पिवळी होऊ शकते. हे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्याचे लक्षण आहे.जर तुम्ही काही विशिष्ट औषधे किंवा व्हिटॅमिन सप्लीमेंट्स घेत असाल, तरीही लघवीचा रंग बदलू शकतो.शरीरात व्हायरस किंवा बॅक्टेरियाशी लढा सुरू असताना किंवा युरिन इन्फेक्शन (UTI) असल्यास रंग गडद होऊ शकतो.

पिवळी लघवी आणि मधुमेह यांचा संबंध काय?जरी पिवळी लघवी म्हणजे नेहमीच मधुमेह नसला, तरी यांच्यात एक तांत्रिक संबंध नक्कीच आहे. जेव्हा रक्तातील साखरेचे प्रमाण प्रमाणाबाहेर वाढते, तेव्हा शरीर ती जास्तीची साखर लघवीवाटे बाहेर टाकण्याचा प्रयत्न करते. या प्रक्रियेत शरीरातून पाण्याचे प्रमाणही जास्त बाहेर जाते. यामुळे शरीरात पाण्याचे प्रमाण कमी होऊन डिहायड्रेशन होते आणि पर्यायाने लघवीचा रंग गडद पिवळा दिसू लागतो.

मधुमेहाची खरी लक्षणे कोणती?केवळ लघवीच्या रंगावरून निष्कर्षापर्यंत पोहोचण्याऐवजी, टाइप 2 मधुमेहाच्या या लक्षणांकडे लक्ष द्या1. वारंवार लघवीला होणे: विशेषतः रात्रीच्या वेळी पुन्हा पुन्हा जावे लागणे.2. अतिशय तहान लागणे: पाणी पिऊनही तोंड सुकल्यासारखे वाटणे.3. सतत थकवा: भरपूर विश्रांती घेऊनही सुस्ती आणि थकवा जाणवणे.4. दृष्टी कमी होणे: डोळ्यांसमोर अंधारी येणे किंवा अस्पष्ट दिसणे.5. जखम लवकर न भरणे: साध्या जखमा भरून येण्यास खूप वेळ लागणे.

निदान आणि उपाय, काय करावे?तज्ज्ञांच्या मते, रक्तातील साखरेची अचूक स्थिती जाणून घेण्यासाठी HbA1C ही सर्वात उत्तम चाचणी आहे. ही चाचणी गेल्या 3 महिन्यांतील साखरेची सरासरी पातळी दर्शवते.

शुगर फ्री जीवनशैलीसाठी टिप्सआहार: पांढरा भात, बेकरी उत्पादने, जंक फूड आणि मैद्याचे पदार्थ टाळा. त्याऐवजी प्रथिने आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.

व्यायाम: दररोज किमान 30 मिनिटे वेगाने चालणे किंवा व्यायाम करणे अनिवार्य आहे.नियमित तपासणी: तुमच्या कुटुंबात मधुमेहाचा इतिहास असल्यास, वयाची 35 ओलांडल्यानंतर नियमित शुगर टेस्ट करून घेणे हिताचे ठरते.

(नोट : वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहे, न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही, आमचा उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे)