रात्री अंथरुणात पडून तासनतास मोबाईल फोन वापरण्याच्या सवयीमुळे केवळ शरीरच नाही, तर मनही थकून जातं. या हानिकारक सवयीचा परिणाम केवळ लहान मुलं आणि तरुणांवरच नाही, तर वृद्धांवरही होतो. यामुळे मेलाटोनिन हार्मोनवर होणाऱ्या परिणामामुळे झोपेचं चक्र विस्कळीत होतं. यामुळे निद्रानाश, चिडचीड आणि मानसिक तणावाच्या समस्या वाढत आहेत.
advertisement
अलिकडच्या वर्षांत, लोक लॅपटॉप आणि मोबाईल फोनवर अधिक वेळ घालवत आहेत. स्क्रीनमधून उत्सर्जित होणारा निळा प्रकाश शरीरातील मेलाटोनिन या हार्मोनच्या स्रावात अडथळा आणतो. हे हार्मोन झोपेच्या चक्राचं नियमन करतं. हे चक्र अनियमित असेल, तर व्यक्तीला मानसिकदृष्ट्या असंतुलित वाटू शकतं. यामुळे मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि साखर यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. व्यक्तीच्या झोपेची गरज वेगवेगळ्या वयोगटात वेगवेगळी असते.
डॉ. विवेक गुप्ता यांच्या मते, प्रत्येक व्यक्तीला एका वेळी सरासरी सहा ते आठ तास गाढ झोपेची आवश्यकता असते. या काळात, मेलाटोनिन आणि एंडोर्फिनसारखे हार्मोन्स स्रवतात. ही संप्रेरकं, सकारात्मक विचार, आनंद, ऊर्जा आणि शारीरिक विकासासाठी आवश्यक असतात.
स्क्रीनसमोर जास्त वेळ घालवल्यानं, विशेषतः झोपण्यापूर्वी मोबाईल फोन वापरल्यानं, या हार्मोन्सची पातळी कमी होते, ज्यामुळे लोकांच्या आरोग्यावर नकारात्मक परिणाम होतो. दररोज बाह्यरुग्ण विभागात दहा ते पंधरा रुग्ण या समस्येशी संबंधित असल्याचं डॉक्टरांनी सांगितलं.
केवळ लहान मुलं आणि तरुणच नव्हे, तर पन्नास वर्षांपर्यंतच्या नागरिकांनाही याचा त्रास होतो आहे. सुरुवातीला, तरुण मनोरंजनासाठी त्यांच्या मोबाईल फोनवर रील्स पाहतात. नंतर, त्यांना त्याचं व्यसन लागतं आणि त्यांचा मोबाईलवरचा वेळ वाढतो. हे व्यसन दोन तासांपर्यंत पोहोचू शकतं आणि त्याचा डोळ्यांवर आणि मेंदूवर परिणाम होतो.
Dizziness : सकाळी झोपेतून उठतानाच गरगरतंय ? तोल जातोय असं वाटतंय ? असं का होतं समजून घेऊया
यामुळे झोपण्याच्या एक तास आधी मोबाईल फोन आणि इतर डिजिटल स्क्रीन बंद करण्याची शिफारस करतात. शांत वातावरणात झोपण्यामुळे झोपेची गुणवत्ता सुधारेल. यामुळे मानसिक आरोग्य आणि शारीरिक संतुलन राखण्यासही मदत होते.
मोबाईल फोन उशीखाली किंवा डोक्याजवळ ठेवून कधीही झोपू नका.
झोपण्यापूर्वी खोलीत शांतता आणि काळोख करा.
मोबाईल नियमितपणे स्वच्छ करत राहा.
