Ghee : मलाईतून तूप बनवल्यावर उरलेला भाग फेकू नका; 'या' जुगाडाने मिळेल अतिरिक्त देशी तूप

घरगुती तूप चविष्ट तर असतंच, पण ते आरोग्यासाठीही फायदेशीर मानलं जातं. मात्र तूप बनवताना शेवटी भांड्याच्या तळाशी एक तपकिरी रंगाचा दाणेदार पदार्थ उरतो. काही ठिकाणी याला ‘खुरचन’ असेही म्हणतात. बहुतांश लोक हा उरलेला पदार्थ निरुपयोगी समजून फेकून देतात. परंतु प्रत्यक्षात या पदार्थात अजूनही थोडं तूप अडकलेलं असतं. थोडीशी सोपी पद्धत वापरली, तर या उरलेल्या भागातूनही पुन्हा शुद्ध तूप मिळवता येऊ शकतं.

advertisement

उरलेल्या पदार्थातून पुन्हा तूप कसं काढायचं?

मलाईपासून तूप तयार झाल्यानंतर भांड्याच्या तळाशी जो वेस्ट पदार्थ राहतो, त्यात अजूनही तुपाची थोडी मात्रा असते. ती वेगळी करण्यासाठी एक सोपी पद्धत वापरता येते. सर्वप्रथम हा उरलेला पदार्थ एका खोल भांड्यात घ्या आणि त्यात तीन ते चार कप पाणी घाला. त्यानंतर हे मिश्रण गॅसवर ठेवून चांगलं उकळू द्या.

उकळताना मधूनमधून ढवळत राहणं आवश्यक आहे, जेणेकरून पदार्थ खाली चिकटणार नाही किंवा जळणार नाही. पाणी आणि उरलेला पदार्थ नीट एकत्र मिसळून उकळी आली की गॅस बंद करा आणि मिश्रण थोडं थंड होऊ द्या

मिश्रण कोमट झाल्यावर ते गाळून एका डब्यात किंवा बाऊलमध्ये काढा आणि काही तास फ्रिजरमध्ये ठेवा. थंड तापमानामुळे पाणी आणि तूप वेगळं होऊ लागतं. काही वेळानंतर डबा बाहेर काढला की वरच्या बाजूला पांढऱ्या-पिवळ्या रंगाची तुपाची पातळ थर जमलेला दिसेल. हाच त्या शुद्ध तुपाची मात्रा असते, जी अन्यथा वाया जाणार होती. आता चमच्याच्या मदतीने हा थर अलगद काढून घ्या. खाली उरलेलं पाणी फेकून देता येतं किंवा ते पीठ मळण्यासाठीही वापरता येऊ शकतं.

मिळालेलं तूप कशासाठी वापरता येईल?

या पद्धतीने मिळणारं तूप प्रमाणाने नसलं तरी ते पूर्णपणे शुद्ध आणि वापरण्यास योग्य असतं. हे तूप डाळीला फोडणी देण्यासाठी, पराठ्यावर लावण्यासाठी किंवा भाजीमध्ये घालण्यासाठी वापरता येऊ शकतं. यामुळे स्वयंपाकघरात कोणतीही गोष्ट विनाकारण वाया जात नाही. अनेकदा आपण नकळत अशा गोष्टी फेकून देतो, ज्या योग्य पद्धतीने वापरल्या तर घरात थोडीफार बचतही होऊ शकते.

‘झिरो-वेस्ट’ किचनकडे छोटंसं पाऊल

आजकाल अनेक लोक झिरो-वेस्ट किचन किंवा म्हणजेच स्वयंपाकघरातील कोणतीही वस्तू वाया न घालवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. सायपासून तूप काढल्यानंतर उरलेल्या पदार्थातून पुन्हा तूप मिळवण्याची ही पद्धत त्या दिशेने टाकलेलं छोटंसं पण महत्त्वाचं पाऊल ठरू शकतं. म्हणून पुढच्या वेळी घरात तूप तयार करताना हा उरलेला पदार्थ फेकण्याऐवजी ही सोपी ट्रिक वापरून पहा. कदाचित थोडंसं अतिरिक्त तूप मिळेल, पण त्याचबरोबर संसाधनांचा योग्य वापर करण्याची सवयही लागेल.