दूध, शेण आणि गोमूत्रापासून उत्पादने
विनय वर्मा यांनी सांगितले की, त्यांनी सुरुवातीला फक्त 2 गाईंनी व्यवसाय सुरू केला होता. आज त्यांच्या गोशाळेत एकूण 22 गाई असून, या गाईंच्या माध्यमातून महिन्याला तब्बल 2 लाख रुपयांची उलाढाल होत आहे. ते गाईच्या दुधापासून पनीर तसेच विविध मिठाईचे पदार्थ तयार करतात. तसेच गाईच्या शेणापासून दिवे, अगरबत्ती, शेणाची लादी, शेणाच्या मूर्ती तसेच विविध डिझाईनच्या वस्तू तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. याशिवाय गाईच्या गोमूत्रापासून शुद्धीकरणासाठी गोमूत्र बॉटल तयार केली जाते. तसेच गोमूत्रापासून फिनेलसारखे स्वच्छता उत्पादनही बनवले जाते. गाईच्या दुधासोबत शेण आणि गोमूत्रावर प्रक्रिया करून विविध उत्पादने तयार केली तर शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फायदा होऊ शकतो, असेही वर्मा यांनी सांगितले.
advertisement
कमी खर्चात शेतकऱ्यांना अधिक नफा मिळवण्याची संधी
शेणापासून तसेच गोमूत्रापासून तयार होणाऱ्या वस्तू आणि पदार्थांना बाजारात मोठ्या प्रमाणात मागणी आहे. मार्केटचा योग्य अभ्यास करून शेतकरी वर्गाने या वस्तू तयार केल्या तर त्यातून मोठा आर्थिक फायदा होऊ शकतो. शेणापासून वस्तू बनवण्यासाठी फारसा खर्च लागत नाही, कारण शेण सहज उपलब्ध होते. ते फक्त वाळवून त्यावर थोडी प्रक्रिया करून विविध वस्तू तयार करता येतात. गोमूत्राच्या बाबतीतही फार मोठी प्रक्रिया करावी लागत नाही, त्यामुळे उत्पादन खर्च कमी होतो आणि नफा अधिक मिळू शकतो. त्यामुळे दुधासोबत शेण आणि गोमूत्रापासून उत्पादने तयार करून शेतकरी वर्गाने उत्पन्न वाढवण्यावर लक्ष द्यावे, असे विनय वर्मा यांनी सांगितले आहे.