राखी बगळा ते रंगीत करकोचा, जायकवाडीत आढळल्या पक्ष्यांच्या 45 प्रजाती, पाहा खास PHOTOS

जायकवाडी पक्षी अभयारण्य परिसरात रविवारी विशेष पक्षी निरीक्षण मोहीम पार पडली. पाच तास चाललेल्या या उपक्रमात निसर्गप्रेमी मोठ्या संख्येने सहभागी झाले. हिवाळी स्थलांतराच्या पार्श्वभूमीवर हा महोत्सव विशेष ठरला. परिसर पुन्हा एकदा पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने गजबजला.

निरीक्षण मोहिमेदरम्यान सुमारे दोन हजार पक्ष्यांची उपस्थिती दिसून आली. त्यापैकी तब्बल 45 प्रजातींची खात्रीशीर नोंद करण्यात आली. दुर्बिणी आणि कॅमेऱ्यांच्या साहाय्याने प्रत्येक हालचाल टिपण्यात आली. पक्षी अभ्यासकांसाठी हा अनुभव अभ्यासपूर्ण ठरला. ‎‎उत्तर युरोप आणि रशियातून साडेतीन ते पाच हजार किलोमीटरचा प्रवास करून तरंग, थापट्या आणि तलवार ही बदके जायकवाडीत दाखल झाली आहेत. स्थलांतरित पक्ष्यांची ही उपस्थिती परिसराचे आंतरराष्ट्रीय महत्त्व अधोरेखित करते. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही या पाहुण्यांनी जलाशय गाठला. तलवार, थापट्या आणि तरंग बदकांचे दर्शन शांत पाण्यावर तरंगणारी ही बदके पाहणाऱ्यांचे लक्ष वेधून घेत होती. उन्हाची तीव्रता वाढू लागल्याने येत्या काही दिवसांत ही बदके परतीच्या प्रवासाला लागू शकतात. तथापि सध्या त्यांचा मुक्काम कायम आहे.

वरकरी, पाणकावळे, राखी बगळा, जांभळा बगळा, जांभळी पाणकोंबडी, नदी सुरय अशा विविध प्रजाती दिसून आल्या. उघड्या चोचीचा आणि पांढऱ्या मानेचा करकोचाही निरीक्षणात आला. जायकवाडीतील जैवविविधता पुन्हा अधोरेखित झाली. ‎सुमारे दोन हजार पक्ष्यांची उपस्थिती जलाशय परिसरात विविध आकार आणि रंगांचे पक्षी दिसले. दलदली भोवत्या आणि रंगीत करकोचा यांसारख्या प्रजातीही नोंदल्या गेल्या. पक्ष्यांच्या हालचालींचे बारकाईने निरीक्षण करण्यात आले.

हा उपक्रम अभ्यासकांसाठी महत्त्वाचा ठरला. ‎78 टक्के जलसाठ्यामुळे पोषक वातावरण यंदा जायकवाडी प्रकल्पात सुमारे 78 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. नोव्हेंबर महिन्यातही पाण्याची आवक सुरू होती. किनारे अद्याप उघडे पडलेले नसल्याने पक्ष्यांना सुरक्षित अधिवास मिळत आहे. ही परिस्थिती पाहुण्या पक्ष्यांसाठी अनुकूल मानली जाते.

‎मुक्काम एप्रिलपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. तापमान सुसह्य राहिल्यास स्थलांतरित पक्षी मार्चअखेर किंवा एप्रिलपर्यंत येथे थांबू शकतात. यंदा पाण्याची स्थिती समाधानकारक असल्याने त्यांचा मुक्काम वाढण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. ‎पक्षी महोत्सवामुळे परिसरात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले. ‎निसर्ग अभ्यासक आणि पर्यावरणप्रेमींसाठी हा अनुभव संस्मरणीय ठरला. जायकवाडी हे केवळ धरण नसून जैवविविधतेचे जिवंत विश्व आहे. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही येथे पाहुण्यांची किलबिल ऐकू येत आहे.