फ्रिजचं दार वारंवार उघडलं तर बिल का वाढतं? यामागचं सायन्स काय सांगतं?

अनेकांना वाटतं की हे फक्त सांगण्यापुरतं आहे, पण यामागे एक ठोस वैज्ञानिक कारण दडलं आहे. फ्रिजचं दार वारंवार उघडल्यामुळे तुमच्या खिशाला कात्री का लागते? यामागचं 'सायन्स' काय सांगतं, ते जाणून घेऊया.

फ्रिजचं दार वारंवार उघडलं तर बिल का वाढतं?

फ्रिजचं काम करण्याचं एक ठराविक तंत्र असतं. जेव्हा आपण दार उघडतो, तेव्हा आत नक्की काय घडतं, हे खालील मुद्द्यांवरून स्पष्ट होईल:

advertisement

1. उष्णता विनिमय

फ्रिजच्या आतली हवा थंड असते आणि बाहेरची (खोलीतील) हवा गरम असते. विज्ञानाच्या नियमानुसार, उष्णता नेहमी थंड भागाकडे प्रवाहित होते. जेव्हा तुम्ही फ्रिजचं दार उघडता, तेव्हा आतील थंड हवा बाहेर पडते आणि बाहेरची गरम हवा चटकन आत शिरते. यामुळे फ्रिजच्या आतील तापमान वाढतं.

2. कॉम्प्रेसरवर येणारा ताण

फ्रिजमध्ये एक कॉम्प्रेसर (Compressor) असतो, ज्याचं काम आतील तापमान ठराविक मर्यादेपर्यंत (उदा. 4°C) थंड ठेवणं असतं. एकदा का आतील तापमान थंड झालं की कॉम्प्रेसर आपोआप बंद होतो. पण, वारंवार दार उघडल्यामुळे जेव्हा गरम हवा आत जाते, तेव्हा आतील तापमान वाढतं. हे वाढलेलं तापमान पुन्हा कमी करण्यासाठी कॉम्प्रेसरला पुन्हा सुरू व्हावं लागतं आणि जास्त वेळ काम करावं लागतं.

3. विजेचा वापर (Electricity Consumption)

कॉम्प्रेसर हा फ्रिजचा सर्वात जास्त वीज खाणारा भाग आहे. तो जितका जास्त वेळ चालेल, तितकी जास्त वीज वापरली जाईल. एका अंदाजानुसार, फ्रिजचं दार केवळ ३० सेकंद उघडं ठेवलं, तर आतील तापमान पूर्ववत करण्यासाठी फ्रिजला साधारण 30 ते 45 मिनिटे जास्त मेहनत करावी लागते. विचार करा, जर तुम्ही दिवसातून 20-30 वेळा असं केलं, तर कॉम्प्रेसर दिवसभर सुरूच राहील आणि पर्यायाने तुमचं लाईट बिल वाढेल.

4. आर्द्रता आणि बर्फ (Humidity and Frost)

जेव्हा बाहेरची हवा आत जाते, तेव्हा त्यासोबत बाष्प (Moisture) देखील आत जातं. हे बाष्प फ्रिजच्या कॉइल्सवर बर्फाच्या स्वरूपात जमा होतं. जास्त बर्फ साचल्यामुळे फ्रिजची कार्यक्षमता कमी होते आणि पुन्हा एकदा तापमान टिकवण्यासाठी इंजिनला जास्त जोर लावावा लागतो.

लाईट बिल वाचवण्यासाठी 'या' टिप्स फॉलो करा

आधी ठरवा मगच दार उघडा: फ्रिज उघडण्यापूर्वी तुम्हाला नक्की काय काढायचं आहे, याची यादी मनात तयार ठेवा. जेणेकरून दार कमीत कमी वेळ उघडं राहील.

फ्रिजमध्ये हवा खेळती राहण्यासाठी थोडी जागा ठेवा. पण अगदी रिकामा फ्रिजही जास्त वीज खातो, त्यामुळे तो मध्यम स्वरूपात भरलेला असावा.

गरम अन्न थेट फ्रिजमध्ये ठेवल्यास आतील तापमान झपाट्याने वाढतं आणि कॉम्प्रेसरवर ताण येतो.

फ्रिजच्या दरवाजाचं रबर (Gasket) खराब झालं असेल, तर थंड हवा बाहेर गळते. हे रबर नीट आहे की नाही, हे वेळोवेळी तपासा.

थोडक्यात सांगायचे तर: फ्रिजचं दार उघडणं म्हणजे बाहेरच्या गरम हवेला निमंत्रण देणं होय. ही हवा थंड करण्यासाठी फ्रिजला अतिरिक्त वीज खर्च करावी लागते, ज्याचा थेट परिणाम तुमच्या महिन्याच्या लाईट बिलावर होतो.